జోకాభిరామాయణం

ఏం చెప్పాలి? ఎలా చెప్పాలి?

2011-12-04T22:58:00.001+05:30

చాలారోజుల క్రితం ఒక కథ చదివాను. అందులో ఒక రాజుగారు. ఆయనకి తన జాతకం తెలుసుకోవాలని కోరిక కలిగింది. అనుకున్నదే తడవుగా వూరిలో వున్న మహా మహా జ్యోతిష్యులని అందరినీ పిలిపించి తన జాతకం చూపించుకున్నాడు. చూసిన జ్యోతిష్యులు - "మహారాజా... మీ కుటుంబసభ్యులు మొత్తం మీ కళ్ళ ముందే మరణిస్తారు" అని ప్రకటించారు. దాంతో కోపం నషాళానికి అంటిన మహారాజు ఆ జ్యోతిష్యులకి మరణదండన విధించాడు. తమ తమ జాతకాలు చూసుకోకుండా రాజ సమక్షానికి వచ్చిన జ్యోతిష్యులంతా భోరుమన్నారు. సరిగ్గా అప్పుడే వారిలోనే వున్న ఒక తెలివైన జ్యోతిష్యుడు ముందుకొచ్చి - "మహారాజా, వీళ్ళు చెప్పేది అబద్ధం. మీ అసలు జాతకం నేను చెప్తాను చూడండి. మీ జాతకం ప్రకారం మీకు దీర్ఘాయిష్షు. మీ కుటుంబసభ్యులందరి కన్నా ఎక్కువ కాలం మీరే జీవిస్తారు" అని చెప్పాడట. అది విన్న మహరాజు ఎంతో సంతోషించి బహుమానాలు ఇచ్చి పంపించాడట.

పైన చెప్పిన కథలో మొదట జ్యోతిష్యులు చెప్పిన దానికి, తరువాత తెలివైన జ్యోతిషుడు చెప్పినదానికి తేడాలేదు. చెప్పే విధానంలోనే తేడా. ఆ విధానంవల్లే పర్యవసానంలో వ్యత్యాసం. "రాజుగారి చిన్న భార్య మంచిది" అని చెప్పడం ద్వారా పెద్ద భార్య మంచిది కాదని అన్యాపదేశంగా చెప్పడం గురించి ఒక సామెతే వుంది మనకి. ఇలా చెప్పాల్సిన విషయాన్ని చెప్పాల్సిన విధంగా చెప్పకపోతే వచ్చే అనర్థాలు చాలానే వున్నాయి. "అశ్వద్ధామ హతః" అని చెప్పిన ధర్మరాజు "ఇతి కుంజరః" అనే మాట చిన్నగా కాకుండ పెద్దగా చెప్పివుంటే ద్రోణవధ జరిగేదేకాదు. ఇలా చెప్పగలగడం ఒక ఆర్టు...!!

కొంతకాలం క్రిందట సినెమా హాలులో ఒక ప్రభుత్వ ప్రకటన వచ్చేది. మొగవారికి 21 ఆడవారికి 18 వివాహానికి సరైన సమయం అని చెప్తూ - "పెళ్ళికెందుకు తొందర, పని నేర్చుకో ముందర" అని ప్రకటన ముగిసేది. ఆ మాట వినపడగానే అక్కడక్కడా ఈలలు, ముసి ముసి నవ్వులు వినిపించేవి. ఇలాంటిదే మరో ప్రకటన ప్రభుత్వం వారిదే - కాండోమ్ వాడమని. హెచ్ఐవి వంటి ప్రాణాంతకమైన వ్యాధుల బారిన పడకుండా కాండోమ్ వాడండి అంటూ ప్రభుత్వ ప్రకటన. అసలు అలాంటి వ్యాధులకి కారణం వివాహేతర సంబంధాలు కానీ, కాండోమ్ వాడటం వాడబడకపోవటం కాదు. అలాంటి సంబంధాలు పెట్టుకోవద్దు అని ప్రకటించాల్సిన ప్రభుత్వం, వెళ్తే వెళ్ళారు నిరోద్ వాడండి అని ప్రోత్సహించడం ఎంత వరకు సమంజసం చెప్పండి?

ఈ మధ్య ఇలాంటిదే మరోకటి తరచుగా వినిపిస్తోంది. "పర్యావరణ పరిరక్షణ" అంటూ. పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించే బాధ్యత ఎవరిపైన వుంది? పర్యావరణం అంటే అదేమైనా మానవజాతికి జాగీరా? పర్యావరణం అనేది సమస్త ప్రాణికోటికి, ప్రాణం లేని కోటాను కోట్లకి సొంతం. అందులో మనుషులు ఒక చిన్న భాగం అంతే. పర్యావరణంలో చిన్న భాగం ఒకటి లేచి నిలబడి, మొత్తం పర్యావరణాన్ని కాపాడుతుందా? అసలు పర్యావరణాన్ని కాపాడటమేమిటనీ? కొన్ని కోటాను కోట్ల సంవత్సరాలుగా ఈ భూమి వుంది. మానవులు అంతరించిపోయినా ఈ భూగోళం వుంటుంది. ఎప్పుడెప్పుడు పర్యావరణ సమతుల్యం దెబ్బతింటుందో అప్పుడు వైపరిత్యాల పేరుతో ఈ భూమి ఆ సమతుల్యాన్ని కాపాడుకుంటుంది. అప్పుడెప్పుడో రాకాసిబల్లుల్ని అంతరింపజేసిన భూమి, అవసరమైతే మనుషుల్ని కూడా అంతం చేస్తుంది. కాబట్టి పర్యావరణాన్ని, భూమిని మనం కాపాడుకోనవసరం లేదు. అంత శక్తీ మనకి లేదు. మన చెయ్యగలిగిందల్లా మనల్ని మనం కాపాడుకోవటమే. కాబట్టి - "ఈ భూమిని కాపాడండి", "పర్యావరణాన్ని కాపాడండి" లాంటి అర్థం లేని స్లోగన్లు వదిలి "మనల్ని మనం కాపాడుకుందాం" అని చెప్పడం కరెక్ట్. అలా చెప్పడం వల్ల, మనం ఏదో పర్యావణానికి సహయం చేస్తున్నామని అనే భ్రమ పోయి, మనల్ని మనమే కాపాడుకోవాల్సిన అవసరం తెలియవస్తుంది.

మనకి నిజంగానే పర్యావరణాన్ని కాపాడలని కోరికేవుంటే దాన్ని చిత్తశుద్ధితో చూపించగలగాలి. మనం వాడే కార్లు, బైకుల గురించి మాట్లాడుకునేటప్పుడు కిలోమీటర్స్ పర్ లీటర్ (Kilometers per litre) అని కాకుండా లీటర్స్ పర్ కిలోమీటర్ (Litres per kilimeter) అని చెప్పాలి. ఒక కిలోమీటర్‌కి అతి తక్కువ పెట్రోల్ వాడే బండినే ఉత్తమ బండిగా ప్రకటించాలి. అప్పుడు కదా పర్యావరణ ప్రేమ చేతల్లో తెలిసేది.

ఇలాంటి స్పష్టత, చిత్తశుద్ధి నిజానికి ప్రభుత్వానికి వుండాలి. ఎంతసేపూ స్థూల జాతీయోత్పత్తి (Gross Domestic Product (GDP)), లేదా ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) లాంటి కొలమానాలతో దేశ స్థిని కొలవటమే కానీ అవి నిజంగా ప్రజలకు మంచి చేస్తున్నాయా అన్న కొలతని ఎప్పుడో మరిచిపోయాము. ఇలాంటి అర్థ-ఆర్థిక సూచీలతో దేశ ప్రగతి కొలిచేకన్నా స్తూల జాతీయ సంతోషం (Gross National Happiness Index) లాంటి సూచీలతో కొలిస్తే దేశ ప్రగతి మరింత మెరుగ్గా అర్థం అవుతుందేమో. మన పొరుగుదేశమైన భూటాన్ ప్రపంచంలోనే మొట్టామొదటిసరిగా దేశ జాతీయ సంతోష సూచీ తో ప్రగతిని కొలుస్తున్నా మనమింకా ఎక్కడా వేసిన గొంగళిలా అక్కాడే వున్నాం...!! జయ హో భారత్..!!

సిరి మాలచ్చిమి..!!

2011-12-03T06:30:00.000+05:30

ధనమూలం ఇదం జగత్ అని పెద్దలు శెలవిచ్చారు - (శెలవంటే హాలీడే కాదండీ.. చెప్పడం). అలా మూలాధారమైన ధనమే ఇంధనమై ఈ భూమిని గిరగిరాతిప్పుతోందని చెప్పుకుంటారు. అసలు భూమి తిరిగేది సూర్యుడి చుట్టూ కాదని, రూపాయి బిళ్ళ చుట్టూ అని కొంతమంది భావుకుల ఊహ. అంత గొప్పదైన డబ్బు విషయంలో కూడా మన మనుషుల్లాగే చిన్నవి పెద్దవీ, కొత్తవి పాతవి అనే తాహతులు కల్పించి వాటి మధ్యలో వైషమ్యాలు కల్పిస్తున్నాం. డబ్బు ఏదైనా శ్రీమహాలక్ష్మే కదా..! అది వెయ్యి రూపాయల కాగితమైనా, అర్థరూపాయి బిళ్ళైనా డబ్బు డబ్బే కదా...!!

అదేదో సినిమాలో నల్ల ధనం అంటే ఏంటయ్యా అది నల్లగా వుంటుందా అని ఒక అమాయకుడు ప్రశ్నిస్తాడు. నిజానికి నల్ల డబ్బంటే తెల్లగా నిగనిగలాడుతూ వుంటుంది. దేశం దాటింఛే సొమ్ముని మినహాయిస్తే ఇంట్లో పరుపులకింద దాచుకునే నల్ల డబ్బంతా దేశంలో చలామణిలో వున్న అధ్యధిక కరెన్సీ నోటు రూపంలో వుంటుంది. కోటానుకోట్లు మింగేస్తున్న మహామహులకి అలా పెద్దకాగితాలుగా మార్చుకోవటం సులభం, దాచుకోవటం సులభం. అదీ ఒకందుకు మంచిదే... మధ్యతరగతి ప్రజలకు కావాల్సింది పది రూపాయల నోట్లు, వంద రూపాయల నోట్లు. వెయ్యి రూపాయలలాంటి పెద్ద నోట్లు ఎక్కడ పోయినా, కనపడక పోయినా పాపం వీళ్ళ బతుకుల్లో పెద్ద కష్టమేమీ రాదు. డబ్బువల్ల సృష్టించబడిన పేద ధనిక వ్యత్యాసం డబ్బులోనే వుండటం మరీ అన్యాయం. వెయ్యి రూపాయల నోటుకు వున్న విలువ అయిదు రూపాయల నోటుకి వుండదు కదా. వెయ్యి రూపాయలు ధనిక వర్గం, అయిదురూపాయలు మధ్యతరగతి... చిల్లర డబ్బు పేదవాడిది.

మనకి తెలియదు కానీ వెయ్యి రూపాయలనోటు మరో వెయ్యి నోటుతోనో, అది లేకపోతే అయిదువందల నోటుతో ఫ్రండ్‌షిప్ చేస్తుంది కానీ పది రూపాయలను, అయిదు రూపాయలను దగ్గరకి కూడా రానివ్వదు. ఇక రూపాయి, అర్థ రూపాయి కనపడితే చిరాకు పడుతుందనుకుంటా. "దూరంగా వుండండయ్యా... వెధవ చిల్లర ముఖాలు మీరూనూ... " అంటుందేమో. ఇంతవరకన్నా నయం... చినిగిపోయిన కాగితాల బతుకు మరీ దుర్భరం. చినుగులు కనపడకుండా ముడుచుకోవాలి. తళ తళా లాడే మరో కొత్త కాగితం కనికరిస్తే దాని మధ్యలో దూరీ, పై పై మెరుగుల ముసుగులో చేతులు మారాలి. పొరపాటున బయటపడిందా, గుట్టు రట్టైందా - అవమానాలు భరించాలి. "ఇది చెల్లదు సార్..!!" ఇది వినడానికేనా నేనింకా బతికుంది అని కుళ్ళి కుళ్ళి ఏడవాలి. ఏ నోట్లాసుపత్రిలోనో చేరి ష్రడ్డర్ మెషిన్ కింద చావడానికి సిద్ధపడాలి.

నోటు ఏదైనా నోటే కదా..!! ఏ నోటైనా గాధీ తాత బోసి నవ్వు అలాగే వుంటుంది కదా. కానీ ఒకసారి చినుగు పడితే దాని మీద ఆర్.బి.ఐ. అధికారులు చేసిన హామీపత్రం, సంతకం స్పష్టంగా వున్నా దాని విలువ పడిపోతుంది. "ఇది ఎవరూ తీసుకోరు సార్.." అనేది చాలా చోట్ల వినపడే వాదన. ఇది వింటే నాకు భలే చిరాకు... - "ఎవరూ తీసుకోరు అంటే? నేను తీసుకోలా? నాకు ఎవడో ఇస్తేనేగా నాదగ్గరకి వచ్చింది? నేనేమైనా చినిగిపోయిన నోట్లు తయారు చేసే యంత్రం ఒకటి కనిపెట్టి ఇలాంటి కాగితాలని సృష్టిస్తున్నానా?" ఇవన్నీ అడగాలనిపిస్తుంది. అడిగినా పట్టించుకునేది ఎవరు - నోటును బట్టి మనిషికి గౌరవం, మర్యాద..!!

ఇలా పాతనోటుని వాడటం విషయంలో ఒక్కొక్క ప్రాంతంలో ఒక్కొక్క పద్దతి వుంటుంది. కొన్ని చోట్ల కొంచం చినిగినా ఒప్పుకోరు. మరికొన్న చోట్ల చినిగిపోయిన నోటు ముక్కల్ని ఒక ప్లాస్టిక్ కాగితంలో వేసి ఇచ్చినా తీసుకుంటారు (కొంత కాలం క్రితం కర్నాటకలో వున్న పద్దతి ఇది). ఏ రకంగా చూసినా కరెన్సీకి వుండేది వూహాత్మక విలువు (notional value). అందరూ కలిసి కొన్ని పేపరు ముక్కలకి ఒక విలువ ఆపాదించి, పరస్పర అంగీకారం (mutual agreement) మీద ఆ విలువని బదిలీ చేసుకోవడామే కరెన్సీ. అలాంటప్పుడు కాగితం చినిగినా, నలిగినా వచ్చే తేడా ఏమీ లేదు. నిజానికి కొన్నిచోట్ల అర్థ రూపాయికి బదులుగా ఒక చాక్లెట్ ఇవ్వడం మనందరికీ తెలుసు. పరస్పర అంగీకారం ప్రకారం ఆ చాక్లెటే అర్థ రూపాయి. దాన్ని తిరిగి ఇచ్చినా ఆ షాపువాళ్ళు తిరిగి అర్థ రూపాయిగానే తీసుకుంటారు. అందుకే నోటూ మీద వ్యామోహం అనవసరం. ఇప్పుడు ఉన్నట్టుంది ప్రభుత్వం వెయ్యిరూపాయల నోటును ఉపసంహరించుకుంటే అంత పెద్ద నోటు కూడా కాగితం ముక్కగా మిగిలిపోతుంది. దాచుకున్న నల్ల డబ్బు తీసి లెక్క చెప్పి మార్చుకోలేని వారు ఆ కాగితాలు కాల్చి టీ కాచుకోడానికి తప్ప ఇంక దేనికీ వాడలేరు.

చిరిగిపోయిన కాగితాల పరిస్థితి ఇలా వుంటే ఇక చిల్లర మాలచ్చిమి సంగతేమిటి? దారుణం. అన్నింటికన్నా ముందు అంతరించే జాతి ఇది. మొన్న మొన్నటిదాకా నున్నగా గుండ్రంగా బతికిన పావలా ఇప్పుడు పరమపదించింది. నా చిన్నప్పుడు వున్న ఐదుపైసలు (రాంబస్ ఆకారం), పది పైసలు (నొక్కులు నొక్కులుగా గుండ్రంగా), ఇరవై పైసలు (అష్ట భుజి) మా కళ్ళముందే అంతరించిపోయాయి. ఇక కాణీ, అర్థణా, అణా, బేడ ఇత్యాది పదాలు నాయనమ్మల దగ్గర వినడమే కానీ, చాలా తక్కువమంది చూసుంటారు. మెళ్ళోనూ, మొల్లోనూ కట్టుకునే సాంప్రదాయం వల్ల చిల్లి కాణీ ఇంకా అక్కడాక్కడా కనిపించే అవకాశం వుంది. ఇలాంటి చిల్లర పైసలకి ఆయువు మూడిందని తెలియడానికి మొదటి గుర్తు వ్యాపారులు దాన్ని తీసుకోవడం మానేస్తారు. ఆ తరువాత ఆర్టీసీవారు (ఇక్కడ కొన్ని యుద్ధాలు జరుగుతాయి). ఆ తరువాత ఆ చిల్లర తీసుకున్న యాచకులు విచిత్రమైన చూపులు విసరటం మొదలుపెడతారు. ఇక చివరిగా మిగిలేది దేవుడు. ఎందుకూ పనికిరాని ఆ చిల్లర డబ్బు హుండీ ద్వారా దైవ సన్నిధికి చేరుకుంటుంది. చెల్లని డబ్బు వేసినా నిఖార్సైన పుణ్యం మిగుల్తుంది.

నీకు ఫ్రీ... నీకు ఫ్రీ...

2011-08-24T12:00:00.001+05:30

ఎక్కడైనా ఉచితం అన్న మాట కనపడితే మన చూపు క్షణంకాలమైనా అక్కడ ఆగకుండా వుండదు. ఊరికే వస్తే ఫినాయిల్ కూడా తాగుతారని మనం తరచుగా చెప్పుకునే సామెత ఒకటి వుండనే వుంది. ఈ విషయం బాగా తెలిసిన వ్యాపారస్తులు ఒక సబ్బు కొంటే మరో సబ్బు ఫ్రీ అని ప్రకటించేస్తుంటారు. ఇప్పుడిప్పుడే ప్రతి లావాదేవీల్లోకీ కంజూమరిజం ఎగపాకుతోంది కాబట్టి త్వరలోనే పురుడు పోసుకుంటే పీడియట్రిస్ట్ ఫ్రీ అనే రోజులు కూడా దాపురించచ్చు.

అసలు ద్రౌపది స్వయవరం అర్జునుడు గెలిస్తే బోనస్‌గా నలుగు భర్తలు ఫ్రీగా దొరికారని మొన్న ఒక కొంటె కోణంగి నాతో అన్నాడు. బహుశా అదే ఇలాంటి ఫ్రీ సాంప్రదాయానికి మూలమేమోనని కొత్త ప్రతిపాదన కూడా చేశాడు. విషయం తెలిసిన ఒక పెద్దాయన - "కాదు కాదు... మహా భారతంలో అంతకు ముందే భీష్ముడు సత్యవతితో మా నాన్నని పెళ్ళి చేసుకుంటే నీ కొడుకులకి రాజ్యం ఫ్రీ అన్నాడు కాబట్టి అది ఫ్రీ సాంప్రదాయానికి మొదలు" అని వివరించాడు.

"అయ్యో రామా... ఇంతకన్నా ముందు రామాయణంలొనే ఉచిత పధకాలు అమలులో వున్నాయి" అని మరో మహానుభావుడు చెప్పుకొచ్చాడు. ముక్కు కొయించుకుంటే చెవుల కటింగ్ ఫ్రీ ఆఫర్ లక్ష్మణుడు శూర్పణకకి ఇచ్చాడనీ, చూసి రమ్మని చెప్పిన రాముడికి హనుమంతుడు కాల్చి రావటమనేది ఫ్రీగా ఇచ్చాడని ఆయన వాదన. ఈ ఉచిత పధకాల ఆవిర్భావానికి సంబంధించి రీసర్చ్ చేసి పీ.ఎచ్.డీ సంపాదించే పనిలో వున్నాడాయన.

ఏది ఏమైనా ఉచిత పధకాలను సందర్భోచితంగా వాడేది ఇద్దరే - ఒకరు కార్పొరేట్లు, మరొకళ్ళు ప్రభుత్వాలు. మధ్యాహ్నం ఉచిత భోజనం దగ్గర్నుంచి మాపటేల వుచిత మద్యం (ఓటర్లకు మాత్రమే) దాకా అనేకానేక సందర్భాలలో ఎన్నో పధకాలు కల్పించబడ్డాయి. అవన్నీ అటుంచి ప్రభుత్వంతోపాటు అవినీతిని కూడా కలగలిపి ఇస్తున్నారని అన్నా హాజరే నిరశన ప్రకటించాడు. "నగదు బదిలీ పథకం" అనేది ఒకటి రాలేదు కానీ అది వీటన్నింటికీ "బాబు" లాంటి పథకం. వూరకే డబ్బులిస్తే సోమర్లు తయారవుతార్రా బాబూ... అన్నా వినలేదు ఆ పెద్దాయన.

ఇక సూపర్ మార్కెట్‌కి వెళ్తే నేను ఫ్రీ.. నేను ఫ్రీ అంటూ కేకలు వేస్తాయి అక్కడి వస్తువులు. ముఫై లీటర్ల నూనె కొంటే మూడు దువ్వెన్లు వుచితం అనగానే ఒక మహా ఇల్లాలు అంత నూనె కొని, దువ్వెన్ల పళ్ళు విరిగిపోయినా నూనె ఖర్చు కావటం లేదని వాపోయిందట. ఇక మనకి అట్టే అవసరం లేనిది, షాపు వాడికి అమ్ముడు పోని వస్తువులకీ ఏదైనా చిన్న పిల్లల బొమ్మలో, చాక్లెట్లో ఉచితం అని చెప్తే కాగల కార్యం పిల్లలే నెరవేరుస్తారని ఒక సిద్ధాతం.

ఇలా ప్రదిదానికీ ఉచితం అనేస్తుంటే ఆ ఉచితం అనేదానికి విలువ లేకుండా పోతోంది. ఏ తిరుపతో, బాసరో వెళ్ళామనుకోండి - ఉచిత దర్శనానికి వెళ్ళాలంటే మనకి నామోషీ. మూడు వందలో, అయిదు వందలో పెట్టి టికెట్టు దర్శనానికే వెళ్ళడం మనకి అలవాటైపోయింది. ఈ అలవాటు ఎంత బలంగా వుందంటే, ఉచిత దర్శనం క్యూ ఖాళీగా వున్నా జనాలు టికెట్టు దర్శనానికే వెళ్తున్నారు. (బాసరలో నాకు ప్రత్యక్ష అనుభవం).

ఈ మధ్య హైదరాబాద్‌లొని ఒక సాయిబాబా మందిరంలో అంతర్భాగంగా ఒక హాస్పిటల్ చూశాను. ఈ హాస్పిటల్‌లొ ఎవరికైనా ఉచిత సేవలు అందిస్తారు. ఇక్కడ డాక్టర్ ఫీజుల పేరుతో పర్సులు, టెస్ట్‌ల పేరుతో ఆస్తులు లాక్కోరు. ఏవైనా టెస్టులు చేయాల్సి వస్తే ఖర్చులకు మాత్రం సరిపోయేట్టు చాలా చిన్న మొత్తాన్ని తీసుకుంటారు. నేను ఈ ఆసుపత్రికి వెళ్ళి డాక్టర్‌ని కలిసి, వైద్య సహాయం పొందిన తరువాత విరాళంగా కొత్త మొత్తం ఇస్తానని చెప్పినా వాళ్ళు అంగీకరించలేదు. ఆ ఇవ్వదల్చుకున్నది సాయిబాబా హుండీలో వెయ్యమని సూచించారు. అలా హుండీలో పొగైన డబ్బులతోనే ఈ హాస్పిటల్‌ను నడుపుతారట. చిత్రమేమిటంటే డబ్బుల హుండీతో పాటు ఒక మందుల హుండీ కూడా ఏర్పాటు చేశారు. మన దగ్గర వూరకే పడివున్న అనవసర మందులన్నీ అందులో వేస్తే అవసరాన్ని బట్టి వాటిని రోగులకు వుచితంగా ఇస్తారు.

ఇదంతా ఎందుకు చెప్తున్నానంటే నేను వైద్య పరమైన ఏ అవసరం వచ్చినా ఇక్కడికే వెళ్తాను. స్వామి కార్యం స్వకార్యం అన్నట్టు బాబా దర్సనం, వైద్య సందర్శనం రెండూ జరిగిపోతాయి కాబట్టి. ఇలా నేను ఫ్రీ డాక్టర్ దగ్గరకి వెళ్తానని తెలిసి ఒక మిత్రుడు - "అది పేద వాళ్ళ కోసం... నువ్వు డబ్బులు తీసుకునే డాక్టర్ దగ్గరకు వెళ్ళాలి కానీ, ఇలాంటి డాక్టర్ దగ్గరకి కాదు" అని ఒక ఉపన్యాసం ఇచ్చాడు.

నిజానికి ఆ అభిప్రాయం తప్పు. అందరూ పేదవాళ్ళే ఆ ఆసుపత్రికి వెళ్ళారంటే ఆ ఆసుపత్రి త్వరలోనే మూతపడుతుంది. ఎందుకంటే అందరూ డబ్బులేని వాళ్ళే అక్కడికి వెళ్తే హుండీలో ఎవరూ డబ్బులు వెయ్యరు. తద్ఫలితంగా గుడి ఆదాయం తగ్గి, వైద్య సేవలు కుంటు పడతాయి. కాబట్టి డబ్బున్న ప్రతివాడూ ఇలాంటి వుచిత సేవని మొహమాటం లేకుండా స్వీకరించాలి. ఒక మామూలు హాస్పిటల్‌కి వెళ్తే ఎంత ఖర్చౌతుందో లెక్కకట్టి కనీసం అంత మొత్తం అక్కడ హుండీలో వేసి రావాలి. అప్పుడు గుడి ఆదాయం పెరిగి, మరి కొంతమందికి సహాయపడే అవకాశం వుంటుంది. ఇదే విషయాన్ని మా మిత్రుడికి వివరిస్తే ప్రశ్నార్థక ముఖం ఒకటి పెట్టి జారుకున్నాడు.

(నేను ప్రస్తావించిన గుడి హైదరాబాద్ పంజాగుట్ట ప్రాంతంలో వుంది.)

తపాలా స్టాంపు ఎలా అంటించాలి?

2011-08-10T17:16:00.000+05:30

ఏమంటూ మళ్ళీ రాస్తానని ప్రకటించానోగానీ, ఆరోజు నుంచి నా లాప్‌టాప్ మొడికేసింది. ఇంటర్నెట్ అసలు చేతులు ఎత్తేసింది. సరే తానొకటి తలిస్తే దైవం ఒకటి తలిచిందని - ఈ మధ్య కాలంలో నాకు నా దైవానికి ఇదే ఆట నడుస్తోంది.

ఇంతకీ ఈ రోజేం జరిగిందో తెలుసా.. నేను పోస్టాఫీసుకి వెళ్ళాను. ఎంత కాలం అయ్యిందో పోస్టాఫీసుకు వెళ్ళి.!! కాకపోతే అప్పటికీ ఇప్పటికీ పెద్ద మార్పులేమీ కనపడటంలేదు. అప్పట్లో గాంధీ స్టాంపులు ఎక్కువగా అమ్మేవాళ్ళు ఇప్పుడు ఇందిరా గాంధీ స్టాంపులు అమ్ముతున్నారు. అప్పట్లో కనీసం పావలా (ఈ మధ్యే పరమపదించిన రూపాయిలో నాలుగో వంతు), ఇప్పుడు అధమం అయిదు రూపాయలు. అంత కన్నా పెద్ద మార్పేమీ లేదు. ఇప్పుడు కూడా కౌంటరు వెనకాల చిరాకు ముఖం పెట్టుకోని, ఆవలిస్తూ స్టాంపులమ్మే రిటర్మెంటుకు దగ్గరైన వుద్యోగి, పోస్టు డబ్బాలో వేస్తే వెనకనించి బయట పడిపోయే డబ్బాలు అవన్నీ అలాగే వున్నాయి.

నాకు చిన్నప్పటి నుంచి స్టాంపులంటే భలే సరదా. స్టాంపు కి స్టాంపుకి మధ్యన వుండే చిల్లుల వెంబడి మిగతా స్టాంపు చినగకుండా చించడం అరవై నాలుగు కళలలో ఒకటని నా నమ్మకం. కాకపోతే స్టాంపుల మీద దేశనాయకుల ఫోటోలు ఎందుకు వేస్తారో అర్థం అయ్యేది కాదు. ఈ మధ్య నాకు తెలిసొచ్చిన విషయం ఏమిటంటే - మీకు నచ్చని దేశనాయకుడి/నాయకురాలి స్టాంపు కొనుక్కోని దాని వెనక ఎంగిలి పూసి, కవరు మీద పెట్టి ఆ నాయకుడు/నాయకురాలి ముఖం మీద రెండు పిడిగుద్దులు గుద్దచ్చు. అంటే నాయకుల పట్ల మనకి వుండే కసి, కోపం ఆ రకంగా తీర్చుకోవచ్చునని బహుశా ఇలా ఏర్పాటు చేశారేమో అనిపిస్తుంది.

(ఎదురింటి మొగుడు పక్కింటి పెళ్ళాం సినిమా గుర్తున్నవాళ్ళు, ఈ నాలికమీద స్టాంపు ప్రహసనాన్ని అంత ఇష్టపడక పోవచ్చు. అందుకే ఒక డబ్బాలో జిగురు కూడా ఏర్పాటు చేశారు పోస్టాఫీసు వారు.)

ఏదో అలవాటు కొద్ది అనడమే కానీ పోస్టాఫీసు అనే పదం కన్నా తపాలా కార్యాలయం అంటే ఎంత సొగసుగా వుందో చూడండి. అసలు ఆ అందమంతా తపాలా అన్న పదం లోనే వుందని నాకనిపిస్తుంది. స్కాములన్నీ 2G 3Gలలో జరిగాయి కానీ తపాలాలో జరిగుంటే "తపాలా హవాలా" అంటూ ఎంత ప్రాసగా వుంటుందో కదా..!! అయినా మన పిచ్చి కానీ ఏదో జరిగే వుంటుంది. ఇంకా మనదాకా రాలేదు అంతే..!!

ఇంతకీ విశేషమేమిటంటే అదేదో కథలపోటీకి నేను సైతం ఒక కథ పంపిద్దామని సదరు పోస్టాఫీసులోకి అడుగుపెట్టాను. నేను స్టాంపులు కొంటుండగా, పక్కనే ఎవరో పిల్ల వచ్చి చటుక్కున నా కవరు ఒకటి తీసుకోని పరిశీలనగా చూస్తోంది. నేను హడలిపోయి, ఏమైనా పోస్ట్ కవర్లలో ఆంత్రాక్స్ వుందని చెకింగ్ చేస్తున్నారా అని హాచ్చర్యపడిపోయా.

"ఏమిటమ్మా విషయం?" అని ఆడిగితే -
"ఏం లేదండీ.. అడ్రస్ ఎక్కడ వ్రాయాలో తెలియదు అందుకే చూస్తున్నా.." అంది.
ఆహా... ఇది కదా నా దేశ పరిస్థితి అని కొంత విచారించి, ఆ అమ్మాయిని విచారణ దగ్గరకు పంపించాను. ఆ అమ్మాయి రాకెట్‌లా తిరిగొచ్చి "అక్కడెవ్వరూ లేరండీ... కొంచెం ప్రాసెస్ చెప్తారా?" అంది.
"ఏం ప్రాసెస్ తల్లీ" అంటే - "అదే.. అడ్రస్ ఎలా వ్రాయాలి? స్టాంప్ ఎక్కడ కొట్టించాలి.."
"స్టాంప్ నువ్వు కొట్టక్కర్లేదమ్మా... స్టాంపులని అమ్ముతారు అవి కొనుక్కోని, అంటించి ఆ డబ్బాలొ పడేస్తే వాళ్ళే తీసి ముద్దుగా ముద్దర్లు కొట్టుకుంటారు" అని వివరంగా వివరించాను.

నేను కొనుక్కున్న స్టాంపులు అంటించుకుంటుండగా ఆ అమ్మాయి కౌంటర్ దగ్గరకు వెళ్ళి -"మేడం ఎక్కువ స్టాంపులు వేస్తే తొందరగా వెళ్తుందా?" అని అడుగుతోంది.

ఇంకా ఎక్కువసేపు వుంటే "స్టాంపుకి జిగురు ఏ పక్క పూయాలి" అని అడుగుతుందేమో అని నా కవర్లు డబ్బాలొ వేసి పారిపోయి వచ్చాను.

(ఇది నిజం జరిగింది... కాకపోతే రాం గోపాల్ వర్మ రక్త చరిత్ర లాగా యధార్థ సంఘటన ఆధారంగా కల్పించిన కథ)

బ్లాగు పునఃప్రారంభ ఆహ్వాన పత్రిక...

2011-07-20T11:46:00.006+05:30

"ఎన్నాళ్ళకెన్నాళ్ళకి...!!"

"అవున్నిజమే..!చాన్నాళ్ళైంది..!! అయితే అయింది వచ్చేశాగా ఇంకా డిస్కషన్ ఎందుకు..!!"

"అబ్బెబ్బే వూరికేవచ్చేశామంటే ఎలా కుదురుతుందీ? మరి ఇన్నాళ్ళూ ఏమైపోయారు? ఎక్కడ దాక్కున్నారు? ఏంచేస్తున్నారు? ఇవన్నీ వివరంగా చెప్పాలి కదా.."

"చరిచే చెయ్యి, వాగేనోరు వూరుకుంటాయా? అన్నీ చెప్తాగా.. కొంచెం ఓపిక పట్టాలి మరి.."

"ఊరికే చెప్తామంటేకుదర్దు... మీరు లేకుండా ఇక్కడ ఎన్నెన్ని జరిగిపోయాయో తెలుసా? బ్లాగుల్లో కొత్తనీరు వచ్చింది.. పాత నీరు పోయింది... కొంత నిలవ నీరు నిలయవిద్వాంసులైస్థిరపడిపోయారు... మరి మీరేంటి పాత సారా ఇన్ కొత్త సీసానా లేక సరికొత్త సారా ఇన్పాత సీసానా?"

"అబ్బే శుభమా అంటూపునఃప్రారభిస్తుంటే సీసాలేమిటీ సారాలేమిటీ?"

"అబ్బే సారా సంగతివదిలి సారాంశాన్ని మాత్రం అర్థం చేసుకోండి చాలు...

“అది సరేకానీనేను లేకుండా పోయిన ఇన్ని రోజులూ బ్లాగర్లకి ఎలా గడిచాయి... నన్ను అందరూతల్చుకున్నారా? అరిపిరాల తిరిగి రావాలి అని ఎవరైన నిరాహారదిక్షలు గట్రాతలపెట్టారా? బందులు ధర్నాలు వగైరా...”

“ఏం గోటు.. ఏంగోటు.. ఏం తీట.. ఏం తీట.. వెనకటికి నీలాంటిదే ఒక ముసలమ్మ వుండేదంటలే... రోజూపొద్దున్నే ఆ ముసలమ్మ కోడి లేచి కూస్తే చుట్టుపక్కలవాళ్ళు లేచేవారట... ఆమె రాజేసినపొయ్యి లోనుంచి నిప్పు తీసుకెళ్ళి వాళ్ళ వాళ్ళ పొయ్యిలు రాజేసుకునేవారట..”

“బాగుందే కథ.. ఆతరువాత?”

“ఏముంది... అసలునేను లేకపోతే ఈ వూర్లో జనం ఎట్టా లేస్తారు, పొయ్యి రాజేసుకోకుండా ఎట్టా బతుకుతారుఅని అనుమానం వచ్చి ఒక రాత్రి ముసలమ్మ అడవికి వెళ్ళి కూర్చుందంట... ఎప్పుడోమధ్యాహ్నం కట్టెలు కొట్టుకునేవాడు చూసి ఏంటి పెద్దమ్మా ఇక్కడున్నావు? అంటే...వార్నీ నేను లేకుండా మీకు ఎట్టా తెల్లవారిందిరా అబ్బాయి అని అడిగిందట..”

“అంటే ఏమంటావు?”

“ఇంకాఅనేదేముంది.. అర్థం కాలా?”

“సరే... అర్థంఅయ్యిందిలే కానీ ఇంకేమిటి విశేషాలు?”

"విశేషాలు కాదు.... ఇంతకీ మీ అభిప్రాయంఏమిటో చెప్పండి?"

"దేని గురించి?"

"ఇంకేముంది...తెలంగాణ... వస్తుందా? రాదా? వస్తే మీరు మద్దత్తిస్తారా? ఖండిస్తారా? రాకపోతేనిరసిస్తారా? నీరసిస్తారా? మీకు వస్తే లాభమా రాకపోతే లాభమా?"

"ఏమిటండీ మీప్రశ్నలూ మీరూనూ..."

"హన్నా... ఆకప్పదాటు వ్యవహారాలు, కుప్పిగంతుల వేషాలు నా దగ్గర కాదు... విషయం చెప్పండి ముందు.."

"మనకెందుకండీ ప్రాంతీయవాదాలు,నినాదాలు, విభేదాలు? ఎంచక్కా కబుర్లు చెప్పుకుందాం.."

"సరే చెప్పండివింటాం..."

"సరే ఇంకకాచుకోండి...!!"

అసంకల్పిత చర్యలు..!!

2010-07-14T05:30:00.002+05:30

మనం నిద్రలో జోగుతున్నప్పుడు భుజం మీద దోమ కుట్టిందనుకోండి, ఠప్పున చెయ్యి లేచి దాని మీద పడి ఆ దోమని పరమపదానికి చేరుస్తుంది. దీన్నే అసంకల్పిత ప్రతికార చర్య (Involuntary reflex action) అని చెప్తుంది సైన్సు. ఇలాంటి చర్యలకి మన మెదడు కాకుండా వెన్నెముక పైభాగం నుంచి సూచనలు అందుతాయట. అంటే మెదడు(అవసరం) లేని పనులని ఈ అసంకల్పిత చర్యలంటారన్న మాట.

సైన్సు పరంగా అలాంటివి కాకపోయినా దాదాపు ఇలాంటివే అసంకల్పిత చర్యలు ఎన్నో రోజూ మన చుట్టూ చూస్తూనే వుంటాం. మనం అందరం చేస్తూనే వుంటాం. యస్పీ బాలు పాటవినగానే తలాడించడం, బ్రహ్మానందాన్ని చూడగానే నవ్వురావటం, రాఘవేంద్రరావు సినిమాలో హీరోయిన్ని చూస్తే చొంగ కారడం లాంటివి చాలా వుదాహరణలు వున్నా, నేను చెప్పబోయేవి ఇంకొంచెం పెద్దవి.

ఎవరినా ఎవరినైనా పెన్ను అడిగేటప్పుడు చూడండి గాల్లో ఏదో రాస్తున్నట్లే చేతిని వూపి అడుగుతుంటారు. పెన్ను ఇచ్చే వ్యక్తికి పెన్నుతో ఇలా రాయాలి సుమా అన్నట్టు ఆ సంజ్ఞ ఎందుకు చెప్పండి? టైం అడిగేటప్పుడు కూడా మన చేతికి వాచీ వున్నట్లే చెయ్యి ఎత్తి అడుగుతాం. మన చేతికి వాచీ లేకపోయినా అలా ఎందుకు చూస్తామో తెలియదు.. అవతలి వాళ్ళకి వాచి అక్కడుంటుందని గుర్తు చెయ్యడానికేమో అర్థం కాదు..!! ఒక్కోసారి మనం బస్సు రన్నింగ్లో దిగాల్సివస్తుంది (హైదరాబాదులో అయితే రోజూ దిగాల్సి వస్తుంది, కాబట్టి హైదరాబాదీయులకి ఈ వుదాహరణ మినహాయింపు). అలాంటప్పుడు సాధారణంగా బస్సు వెళ్తున్న వైపు కాకుండా వెనక్కు దిగి, ఆ క్షణంలో సైన్సు చేసిన మోసాన్ని గ్రహించేలోపలే కిందపడుతుంటాం. ఇలంటివాటివల్ల మనకే ఇబ్బంది కానీ వెరే ఎవరికీ ఇబ్బంది వుండదు. కానీ, కొన్ని వున్నాయి - మనం చేసే అసంకల్పిత చర్యలవల్ల అవతలి వారికి చిరాకో, నవ్వో తెప్పిస్తుంటాయి.

సినిమాహాల్లో కలిసిన మిత్రుణ్ణి - "ఏమోయ్ సినిమాకు వచ్చావా" అని అడగటం ఇలాంటిదే. నవ్వేసే మిత్రుడైతే ఫర్లేదు కానీ చిరాకు పడే మిత్రుడైతే - "లేదోయ్.. మీరు ఇంటర్వెల్లో కాల్చి పడేసే సిగరెట్ పీకలు ఏరుకునేందుకు వచ్చాను" అంటూ అక్కసునంతా వెళ్ళగక్కుతాడు. ఇలాంటివే సదరు సినిమా కౌంటరు దగ్గర కూడా జరుగుతుంటాయి. మనం లైన్లో నిలబడటమే ఒక దైవ సంకల్పం లాగా, సిక్కిం బంపర్ లాటరీ తగిలినట్టు సరిగ్గా మనం కౌంటరు ముందుకు రాగానే టికెట్లు అయిపోతాయి. కౌంటరులో టికెట్లు అయిపోయాయి అనగానే - "కొంచెం చూడండి.." అనో "ఒక్కటి కూడా లేదా" అనో మన నోటి నుంచి అసంకల్పితంగా వచ్చేస్తుంది. చిల్లర విషయంలో కూడా అంతే - ఏ హోటల్లో క్యాషియరో, ఆటో డ్రైవరో "చిల్లర లేదు సార్" అంటే "చూడవోయ్" అనేస్తాం అసంకల్పితంగా. అంటే అవతలి వ్యక్తికి "నేను నిన్ను నమ్మడంలేదు" అని అన్యాపదేశంగా చెప్పడమే కదా?

రైల్వే స్టేషన్లో ఎంక్వైరీ కౌంటర్ దగ్గర ఇలాంటివే మరి కొన్ని కనిపిస్తాయి. ఎంక్వైరీ క్లర్క్ దగ్గరకు రాగానే ఫలానా తెనాలికి లాస్ట్ ట్రైన్ ఎన్నిగంటలకి అని అడుగుతాం. క్లర్క్ "తొమ్మిది గంటలకి" అని చెప్పగానే మనలో తొంభై శాతం మంది "దాని తరువాత ట్రైన్ లేదా" అంటాము. మనం అడిగింది, ఆ క్లర్కు చెప్పింది లాస్ట్ ట్రైన్ గురించి. దాని తరువాత ఇంకో ట్రైన్ ఎలా వుంటుంది? వుంటే ఇది లాస్ట్ ట్రైన్ ఎలా అవుతుంది?..అదేమి చిత్రమో ఈ ఆలోచన మన బుర్రకి రానే రాదు..!! ఇలాగే ఫస్ట్ ట్రైన్ కన్నా ముందు వేరే ట్రైన్ లేదా? అని కూడా అడుగుతుంటాము.... కనీసం నెక్ష్ట్ ట్రైన్ గురించి అడిగినప్పుడు సమాధానం "ఆరు గంటలకి" అని వినగనే "ఈ లోపల ఏం లేదా?" అంటాం. ఈ లోపల ట్రైన్ వుంటే ఆరు గంటలకి అని ఎందుకు చెప్తాడు? ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? ట్రైన్ ఎక్కడానికి వచ్చి, ఆ రైలు అందుకోలేకపోతే కూడా ఇలాంటి అనుమానాలే వస్తుంటయి. టీసీ రైలు వెళ్ళిపోయిందని చెప్పగానే "ఎంతసేపైంది" అంటాం. ఎంతసేపైతే మాత్రం ఏం చెయ్యగలం? పట్టాల మీద పరుగెత్తి అందుకోలేం కదా? అన్నీ అసంకల్పిత ప్రశ్నలే...! అన్ని వ్యర్థమైన ప్రశ్నలే.. ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా?

ఇంకో సంగతి చెపుతా వినండి - క్యూలో నిల్చున్నప్పుడు మనకో దురలవాటు వుంది. ఎదుటివాడి వీపు మీద చెయ్యి ఆనించి చిన్నగా తొయ్యటం. సినిమా హాలులోంచి బయటికొచ్చేటప్పుడైనా విమానంలోనుంచి దిగేటప్పుడైనా ఇలంటివి తప్పవు. మరి అదేంటో.. తాము వెనక వున్నామని చెప్పకపోతే ముందు వున్నవాళ్ళు ముందుకు కదలరేమో అని అనుమానం అనుకుంటా వీరికి. ఇలాంటి వారే సిగ్నల్ దగ్గర ఆగి హారన్ కొడుతుంటారు. ముందు వున్నవాడు సిగ్నల్ కోసం ఆగాడే కాని, సైట్ సీయింగ్ కోసం కాదన్న సంగతి మరిచిపోతుంటారు వీరు.

రోడ్డుకు అడ్డంగా దాటే వ్యక్తులని గమనించండి - ఒకటి వాళ్ళు జీబ్రా క్రాసింగ్ దగ్గర రోడ్డు దాటరు. రెండు దాటేటప్పుడు రెండు వైపులా వస్తున్న వాహనాల్ని చూసుకోరు. అసంకల్పితంగా చెయ్య ట్రాఫిక్ పోలీసు "ఆగుము" అన్న బోర్డు పట్టుకున్నట్టుగా పెట్టి ట్రాఫిక్‌కి అడ్డంగా పరుగెత్తుతారు. ట్రాఫిక్ పోలీసులు ఆగమంటేనే ఆగని వాహనచోదకులు ఎవరో రోడ్డు దాటుతూ చెయ్యి చూపిస్తే ఆగుతారా?

మనం ఎక్కడో ఆలోచిస్తూ బండి నడపడం, సంతకం చెయ్యడం వంటివి కూడా చాలా వరకు అసంకల్పితంగానే జరుగుతాయి. బండి అసంకల్పితంగా నడపగలను కదా అని కొంతమంది ఔత్సాహికులు బండి నడుపుతూ మొబైల్‌ఫోన్ వాడి అసంకల్పితంగానే ఏక్సిడెంట్లూ చేసుకుంటారు...!! ఇలాంటి అసంకల్పితమైన పనుల విషయంలోనే కొంచెం జాగర్తగా వుండాలి..!!

నాకేంటి? అహ నాకేంటని..!!

2010-07-03T07:22:00.001+05:30

అహ నా పెళ్ళంట అనే సినిమా చూశారా? అవునండి..నేను మాట్లాడేది కోటశ్రీనివాసరావు పాత్ర లక్ష్మీపతి గురించే..!! మన అరగుండు బ్రహ్మానందం చెప్పినట్టు - "బోరింగు పంపులో ముందు కొంచెం నీళ్ళు పోయందే ఎలా నీళ్ళు బయటకు రావో.. అలాగే లక్ష్మీపతిగారికి చేతిలో బరువు పడందే పని జరగదు.. (పరమ బోరింగు ముఖం..!!)"

ఇలాంటి మనుషులు మనకి రోజు తగులుతూనే వుంటారు..!! ఏ విషయమైనా మనకేంటి అని అని ఆలోచించిగాని ఏ పనైనా మొదలు పెట్టరు. ఇలాంటి వాళ్ళని చూస్తే మనకందరికీ చిరకు రావటం సహజం. అయితే వీళ్ళకన్నా దారుణంగా మనం ప్రవర్తిస్తామనేది మనం చాలా సులభంగా మర్చిపోతుంటాం. నిజానికి ఇలాంటి లక్ష్మీపతులకన్నా మనలాంటి వారి వల్లే సమాజానికి చెడు జరుగుతుంది. నమ్మటం లేదా..?? లక్ష్మీపతి కన్నా మనం చెడ్డవాళ్ళమా అని కోపం వస్తోందా? శాంతం.. శాంతం.. సాంతం విన్నాక మీకే తెలుస్తుందిగా..!!

మనం చేసే ఏ పనికైనా లాభం నష్టం రెండూ వుంటాయి. అయితే ఈ లాభం నష్టం అనేవి డబ్బుతో మాత్రమే కొలవలేము. ఈ లాభ నష్టాలను బేరీజు వేసుకోని, దాని అనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటాం. వుదాహరణకి ఈ రోజు ఆఫీసుకి వెళ్ళాలా లేదా అని ఆలోచన వచ్చిందనుకోండి - ఇంట్లో వుండటం ద్వారా కలిగే లాభాలు (ఎక్కువసేపు నిద్ర పొవటం నించి, మనకి ఇష్టమైన క్రికెట్ మ్యాచ్ టీవీలో చూడటందాకా) నష్టాలు (ఆఫీసులో పని మిగిలిపోవటం నించి బాసు గారికి కోపం రావటం దాకా) అన్నీ ఆలోచించే కదా నిర్ణయించుకుంటాం. ఇంతవరకూ బాగానేవుంది - కొంచెం స్వార్థం వున్నా (లక్ష్మీపతిలాగానే), అంతమాత్రం ఆలోచించకపోతే "తనకు మాలిన ధర్మమౌతుంది".

అయితే వచ్చిన చిక్కల్లా ఏమిటి అంటయ్యా అంటే - మనం బేరీజు వేసుకోవాల్సిన మరో విషయాన్ని మర్చిపోవడం. అదేమిటంటే మనం చేసే పని వల్ల మన పక్కవారికి, చుట్టుపక్కలవారికి, ఇంకా పెద్దదిగా చూస్తే సమాజానికి కలుగుతున్న లాభనష్టాల గురించి ఆలోచించకపోవడం. ఈ విషయం అర్థమవ్వాలంటే ఒక చిన్న వుదాహరణ-

ప్రతి నెల రెండొవ ఆదివారం తెలుగు బ్లాగర్ల సమావేశం కృష్ణకాంత్ వుద్యానవనంలో జరుగుతుంది. ఈ సమావేశానికి వెళ్ళలా లేదా అనేదే సమస్య అనుకుందాం. వెళ్ళక పోతే ఇంట్లో ఒక కునుకెయ్యచ్చు, లేదా టీ.వీ.లో వచ్చే ఏ రియాలిటీ షోనో చూడచ్చు - ఇవీ లాభాలు. ఈ-తెలుగు చర్చల్లో పాల్గొనలేకపోవటం, కొంతమంది మిత్రులతో కలిసి సమయం గడిపే అవకాశం లేకపోవటం ఇలాంటివి కొన్ని నష్టాలు.

ఒక వేళ వెళ్తే - అక్కడిదాకా బండి మీద వెళ్ళటం, కాస్తో కూస్తో డబ్బులు ఖర్చు, ఇంట్లో పెళ్ళాం పిల్లలు - "ఆదివారం కూడా ఏదో పని పెట్టుకున్నారని" సణగటం అనేవి కొన్ని నష్టాలు. (ఇంకా చాలా వుండచ్చు.. అవి ఎవరికి వారు ఆలోచించుకోవచ్చు) మరి లాభాలు ఆలోచిస్తే కొంతమంది మిత్రుల్ని, సాహిత్యకారుల్ని కలవటం, ఈ-తెలుగు చర్చల్లో పాల్గొనడం వంటివి వుండచ్చు.

వీటి ఆధారంగానే నిర్ణయం తీసుకోవడం సహజం. అయితే ఇక్కడ ఆలోచించడం మర్చిపోయిన విషయం ఏమిటంటే - మనం వెళ్ళడం వెళ్ళకపోవడం వల్ల ఈ-తెలుగు/తెలుగు బ్లాగర్ల సఘానికి ఏదైనా నష్టం కలుగుతుందా? అని

"ఛ! వూరుకోండి మాష్టారు.. నేను వెళ్ళకపోతే ఈ-తెలుగుకి నష్టం ఏమిటి? నేనేదో సముద్రంలో నీటిచుక్కగాడిని" అంటున్నారా..!! అలా అనుకోవడమే పెద్ద సమస్య. సముద్రమైనా ఒక్క నీటి చుక్కతోనే మొదలౌతుంది.. ప్రతి నీటిచుక్కా కలిస్తేనే సముద్రమౌతుంది. అందువల్ల ప్రతి నీటి చుక్కా సముద్రానికి అవసరమూ, అమూల్యము.

సరే మనం వెళ్ళకపోవడం వల్ల ఈ-తెలుగుకి తెలుగు బ్లాగర్ల సంఘానికి జరిగే నష్టం ఏమిటి? ఆలోచించండి - సభ్యులు కరువైతే సంఘం అస్థిత్వాన్ని కోల్పోతుంది. ఆ సంఘం అవసరం కరువైపోతుంది. ఒకరిని చూసి మరొకరు - ఆ ఈ మధ్య ఎవరూ రావట్లేదు - అనుకుంటూ తాము రావటం మానేస్తారు. ఇలాంటి సమావేశానికే విలువపోతుంది. నిర్వహించేవారిని నిరుత్సాహం ఆవహిస్తుంది..!! చివరికి సదరు సంఘానికి మనుటయా మరణించుటయా అనే ప్రశ్న తలెత్తచ్చు.

"ఇవన్నీ నావల్లే జరిగుతాయా" అని మీరనచ్చు - మీరంటే ఎవరు? మీరొక్కరే కాదుకదా - మీలాంటివారే అందరూ.. మీలాంటి వాళ్ళే ఎందరో కలిస్తే మనం అందరం తయారౌతాం..!! అందరూ విడివిడిగా స్వంత లాభం చూసుకోని "అందరి లాభం" మర్చిపోయినప్పుడు.. అందరిలో మనం వున్నాం కాబట్టి ఆ "అందరి నష్టం" విడివిడిగా భరించాల్సి వస్తుంది. తికమకగా వుందా? సరే ఒక కథ చెప్తాను వినండి -

ఒక వూరి ప్రజలంతా కలిసి కరణంగారి ఆధ్వర్యంలో దేముడికి పాలతో అభిషేకం చేయాలనుకున్నారు. అందరూ చెంబెడు పాలు తెచ్చి పెద్ద గంగాళంలో పొయ్యాలని ప్రకటించారు. అయితే ఆ రోజు సాయంత్రం గంగాళంలో చూస్తే మొత్తం నీళ్ళే వున్నాయిట. ఎందుకని విచారిస్తే - ప్రతివాడు, అందరు పాలుపోసి నేనొక్కణ్ణే నీళ్ళుపోస్తే ఎవరికి తెలుస్తుందిలే అనుకోని అందరూ నీళ్ళు పోసారట..!!

ఆ రకంగా వాళ్ళంతా కలిసి చెయ్యాలనుకున్న పని చెయ్యలేకపోయారు. అలాగే ఒక సంఘంగా, ఒక సమాజంగా మనం చెయ్యాలనుకున్న పని చెయ్యలేకపోతే నష్టపోయే సంఘంలో, సమాజంలో మనం కూడా వున్నామన్న సంగతి మర్చిపోకూడదు. ఇలా "సొంతలాభం కొంత మానుకొని" ఆలోచించడం మొదలుపెడితే - ట్రాఫిక్, కాలుష్యం, ప్లాస్టిక్ వాడకం లాంటి ఎన్నో సమస్యలకు సమాధానం దొరుకుతుంది. మనమంతా "అహనా పెళ్ళంట లక్ష్మీపతులం" కాదని నిరూపించుకునే అవకాశం కలుగుతుంది.

ముందే తెలిసెనా ప్రభూ.. (Information is wealth)

2010-06-15T13:00:00.005+05:30

"ఇన్‌ఫర్మేషన్ ఈజ్ వెల్త్" అని ఒక సామెత. మీకు గుర్తుందో లేదో ఆ మధ్య అరవ డబ్బింగ్ఐన "బాయ్స్" చిత్రంలో ఒక సన్నివేశం వుంది. నలుగురు కుర్రాళ్ళలో ఒకడు గుడిబయట వున్న ఒక సన్న్యాసి (సెంథిల్) దగ్గర చేరతాడు. అతను ఈ రోజు ఫలానా మురుగన్ గుడికి వెళ్ళు పొంగల్ ప్రసాదం పెడతారు, ఫలానా ఆండవర్ కోయిల్‌కి వెళ్ళు అక్కడ పులిహోర పెడతారు అని ప్రతి రోజూ చెప్తుంటాడు. మన బాయ్స్ కుర్రాడి పని రోజు అతను చెప్పిన చోటికల్లా వెళ్ళి రెండు ప్లేట్లు (ఇలా అనకూడదేమో) ప్రసాదం తీసుకోని రావడం. ఒకటి తను తిని రెండొవది ఆ సాధువుకు పెట్టడం.

ఒక రోజు ఆ కుర్రాడికి జ్ఞాన+వుదయమై (తెలివి తెల్లారి) "నేను నీ దగ్గర ఎందుకు పని చెయ్యాలి? నా అంతట నేనే తెచ్చుకోని తింటాను" అని ఎదురు తిరిగుతాడు. అప్పుడు మన సన్న్యాసి లేచి కూర్చోని - " చూడు నాయనా.. నువ్వు ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు ఏ గుడి పడితే ఆ గుడికి వెళ్తే ప్రసాదం పెట్టరు. ఎ రోజు ఏ గుళ్ళో ఏ ప్రసాదం పెడతారో, ఏ రోజు ఏ సెంటర్‌లో అన్నదానం జరుగుతుందో, ఎవరెవరి పుట్టినరోజుకి ఎక్కడెక్కడ దుప్పట్లు, బట్టలు పంచుతారో.. ఆ వివరాలన్నీ నా దగ్గర వున్నాయి. ఆ ఇన్‌ఫర్మేషన్ లేకుండ నువ్వు మెతుకు కూడ సంపాదించలేవు" అని చెప్తూ "ఇన్‌ఫర్మేషన్ ఈజ్ వెల్త్" అని జ్ఞాన బోధ చేస్తాడు.

ఎంతో విలువైన మాటల్ని అలా కమెడియన్ చేత చెప్పించడం వల్ల మరుగున పడిపోయాయి కాని మన పడయప్ప రజనీ చెప్పుంటే కనీసం ఒక ఇరవై సార్లన్నా రీసౌండ్ అయ్యి వుండేవి.

నా మాట నిజం..!!

కావాలంటే రామాయణమే తీసుకోండి: సీతని రావణుడు ఎత్తుకెళ్ళాడన్న ఇన్‌ఫర్మేషన్ దాదాపు మూడు కేరక్టర్ల చేత చెప్పిస్తాడు వాల్మీకి. జటాయువు, సంపాతి మరియు (ముఖ్యంగా) హనుమంతుడు ఆ ఇన్‌ఫర్మేషన్ చెప్పడం వల్ల రామాయణ కథ ముందుకు సాగుతుంది. అలాగే అజ్ఞాతవాసంలో వున్న పాండవుల ఇన్‌ఫర్మేషన్ తెలియకపోవడం వల్లే కౌరవుల బతుకు కురుక్షేత్రమైంది.

ఎకనామిక్స్‌లో ఇన్‌ఫర్మేషన్ అసెమిట్రీ (Information asymmetry) అని ఒక సంగతి వుంది. మిగిలిన అన్ని విషయాలు సమానంగా వున్నప్పుడు, ఇన్‌ఫర్మేషన్ ఒకరికి వుండి ఒకరికి లేకపోవడం వల్లే లాభ నష్టాలు ఏర్పడతాయని ఆ శాస్త్రం చెప్తుంది. జాగర్తగా గమనిస్తే ఈ విషయాన్ని దైనందిన విషయాల్లో చాలా వాటిల్లో మనం గమనించవచ్చు. చిన్నప్పుడు చెవిలో రహస్యం చెప్పుకునేవాళ్ళం గుర్తుందా? అలా చెప్పుకున్నప్పుడు ఎదుటివాళ్ళు "ఆ ఇన్‌ఫర్మేషన్" నాకు తెలియడంలేదే అని వుడుక్కోవడం మనకి తెలుసు. పరీక్షా పేపర్లో ఏమొస్తుందో ఆ ఇన్‌ఫర్మేషన్ లీక్ చేసి (దొరకకపోతే) లాభపడే పిల్లలూ వున్నారు.

అసలు బ్రాహ్మలు ఇలా వేదాలనే ఇన్‌ఫర్మేషన్ దాచి పెట్టుకోవడం వల్లే అగ్రవర్ణాలుగా చలామణీ అవుతున్నారని ఒక అస్థిత్వవాదంవారి ఆరోపణ. నన్నడిగితే ప్రతి కులం, ప్రతి జాతి, ప్రతి కుటుంబం వారి వారి స్థాయిలో వారి వారి రహస్యాలను దాచి పెట్టి ఆ ఇన్‌ఫర్మేషన్ మరొకరికి లేకుండా చెయ్యడం ద్వారా లాభ పడుతూనే వుంటారు. బాబాయ్ హోటల్ ఇడ్లీలో చేసే చట్నీ, సికంద్రాబాద్ బ్లూ సీ టీ, మదురై మురుగన్ ఇడ్లీ షాపులో సాంబార్ - అంత ఏల కే.ఎఫ్.సీ.(KFC) వారి చికెన్ దాకా అన్నీ రహస్యాలే. ఆ రహస్యం విప్పితే వారి సొంత లాభం సాంతం పోయి అందరికీ చులకన అయిపోయుంది. ఇప్పుడు వుదాహరణకి ఉబ్బసానికిచ్చే చేప మందే తెలుసుకోండి - బత్తిన సోదరులు ఆ మందు తయారీ రహస్యం చెప్తే ఇంకేముంది? - జనాలకు అంత అంత వ్యయ ప్రయాసలకు వోర్చి వెళ్ళాల్సిన పని వుండదు, ప్రభుత్వానికి ఆ మందు పంపిణీ కోసం ఏర్పాట్లు చెయ్యాల్సిన అగత్యం వుండదు, హేతువాదులకు ఇదంతా బూటకమని ప్రదర్శించాల్సిన అవసరం వుండదు.

అంత ఎందుకు మీరు పది వేలు పెట్టి అమీర్‌పేట్‌లో కొన్న చీర అహమదాబాద్ వెళ్తే పదిహేను వందలకే దొరుకుతుంది అంటే మీరు కొంటారా? ఆ షాపు వాడు మీకు ఇన్‌ఫర్మేషన్ లేదు అని తెలుసు కాబట్టే "ఆ ఇన్‌ఫర్మేషన్ లేమిని (Lack of information)కి ఖరీదు కట్టి దాన్ని మీదగ్గర గుంజుతాడు.

ఇదంతా ఇన్‌ఫర్మేషన్ బయటికి చెప్పకుండా పబ్బం గడుపుకునే వారి సంగతి. మరో ముఖ్యమైన రకం మరొకటి వుంది. అది సెలక్టివ్‌గా ఇన్‌ఫర్మేషన్ బయటికి వదిలేవారి సంగతి. ఫలానా చోట ప్రభుత్వం పెద్ద ఫ్యాక్టరీ కట్టబోతోంది అన్న విషయం ఆ పరిసర ప్రాంతాల్లో వున్న ముఖ్య మంత్రి లేదా పరిశ్రమల మంత్రి బంధువర్గానికే ముందు తెలుస్తుంది. వాళ్ళు అక్కడ పొలాలు కారు చౌకగా కొనుక్కున్న తరువాత రైతులకి తెలుస్తుంది. అప్పటికే పొలం ధర రెండింతలౌతుంది. ఇలాగే రింగ్‌రోడ్లు, సెజ్‌లు ఇలాంటి వివరాలన్నీ ప్రజాప్రతినిధులు, వారి వారి బంధువులకు ముందుగా తెలియడం వారి అమోఘమైన తెలివితేటలకి, మహత్తరమైన జాతకానికి కాక, పదవుల్లో వున్నవారితో పరిచయాల కారణంగానే జరుగుతున్నట్టు మనం గమనించాలి.

ఈ ఇన్‌ఫర్మేషన్ తెలిసినా, దాన్ని చెప్పకుండా దాచినా,లేదూ చెప్పేసినా.. ప్రతిదానికీ ఒక టైం వుంటుంది. ఆ టైం ప్రకారం దాచడం లేదా చెప్పడం వల్లే ఇన్‌ఫర్మేషన్ వల్ల లాభాలు కలుగుతాయి. ముందే తెలిసిపోతే ఆ ఇన్‌ఫర్మేషన్‌కి ఎం విలువ వుంటుంది? ఫలానా థ్రిల్లర్ సినిమలో విలన్, ఫలానా కమెడియనే అని చెప్తే ఎలా వుంటుంది? అలాగన్న మాట. ఇప్పుడు మన అమెరికానే చూడండి. ఆఫ్గనిస్థాన్‌లో ట్రిలియన్ ఖరీదు చేసే ఖనిజాలు వున్నట్టు ఇప్పుడు ప్రకటించింది. అదే ప్రకటన తాలిబన్‌ల మీద యుద్ధం చేసి, ఆఫ్గనిస్థాన్ని అమెరికా సైనికులు ఆక్రమించక ముందు చెప్పి వుంటే ఏమయ్యేది? అది ఇప్పటిదాకా అమెరికాకి తెలియదంటే మనం నమ్మాలా? ఏమో నా దగ్గర ఆ "ఇన్‌ఫర్మేషన్" మాత్రం లేదు.

ఏమైనా ఇప్పుడు ఆఫ్గన్లు మాత్రం బహుశా - "ముందే తెలిసెనా ప్రభూ.." అంటూ పాడుకుంటుంటారు..!!

సత్యం పలికే హరిశ్చంద్రుడు..!!

2010-05-21T14:02:00.002+05:30

హరిశ్చంద్రుడని ఒక రాజుగారున్నారు. అంటే మనకి అంతగా పరిచయంలేదు గాని ఆయన గురించి విన్నాను.. మీకు గూడా ఆయన సంగతులు తెలిసే వుంటాయి. సత్యాన్నే నమ్ముకోని, ఆలుబిడ్డలతో సహా అష్టకష్టాలు పడి చివరికి “సత్య”హరిశ్చద్రుడయ్యాడు. ఒకానొక బళ్ళో ఒక పంతులుగారు ఈ కథ వివరంగా చెప్పి. పిల్లల్ని - "ఈ కథ వల్ల మనం ఏం నేర్చుకున్నాం?" అని అడిగాట్ట.. ఒక అతితెలివి కుర్రాడు నిలబడి - "నిజం చెప్తే ఇట్లే కష్టాలు వస్తాయి కాబట్టి నిజం చెప్పకూడదు" అన్నాట్ట... "కష్టములు ఎట్లున్ననూ పరమ పావన క్షేత్రమగు వారణాశీ క్షేత్రమును దర్శించుటకు వీలాయను కదా" అన్న హరిశ్చద్రుడి ఆశవహ దృక్పధం ఆ పిల్లవాడిలో లోపించదని ఆ పంతులుగారు బాధపడ్డారట.

ఏమైతేనేం.. ఈ హరిశ్చద్రుడనే సత్యసంధుడు తరువాత తరువాత తన వంశంలోనే పుట్టిన దశరథుడికి, శ్రీరామ చంద్రుడికీ ఆదర్శమై రామాయణాన్ని నడిపాడు. సత్యసంధత అనేది ఒకటి ఆ వంశంలో వుండబట్టే దశరథుడి వరాలు, రాముడి వనవాసాలు, రామరావణ యుద్ధాలు జరిగాయి. ఇహ అక్కడి నుంచి మన గాంధీ వరకూ అనేకమంది జీవితాల్ని హరిశ్చంద్రులవారు ప్రభావితం చేస్తూనే వున్నారు. అయితే ఇందాక కథలో ఆకతాయి కుర్రాడు గేలి చేసినట్లే ఇప్పటికీ కొంతమంది హరిశ్చంద్రుడి కథ అంతా పుక్కిటి పురాణమనీ, హరిశ్చంద్రుడు అహంభావి అవ్వటంవల్ల చేతకాని ప్రతిజ్ఞలు చేసి అవి నెరవేర్చడానికి పెళ్ళాం బిడ్డల్ని హింసించిన మూర్ఖుడనీ ప్రచారం చేస్తున్నారు.

అసలు హరిశ్చద్రుడి కథ నిజంగా జరిగిందా లేక కల్పిత గాధా? విశ్వామిత్రుడు వశిష్టుడిపై తన ఆధిపత్యాన్ని నిరూపించడంకోసం ఇలా అమాయక ప్రజలను హింసించడం భావ్యమా? ఒక ఏనుగుపైకెక్కి బలమైన యువకుడు ఒక మణి విసిరినంత ఎత్తు ధనరాశి ఒక కాటికాపరి దగ్గర వుండేదా? అంటే దళితులు అప్పట్లో అంత ధనవంతులా? ఇలాంటి ప్రశ్నలకు నేను ఇక్కడ సమాధానం చెప్పటంలేదు... కనీసం ప్రశ్నించడంలేదు. నేను చెప్పదల్చుకున్నవి - ఎందుకు ఈ కథ ఇంతటి విశేష ప్రచారం పొందింది..? ఇలా ఈ కథను ప్రచారం చెయ్యటం ద్వారా ఏమైనా సామాజిక ప్రయోజనం ఆశించారా? ఒక వేళ అలాంటి ప్రయోజనమే వుంటే మనం దాన్ని ఎలా వుపయోగించుకోవచ్చు..?

ముందుగా ఈ కథ ప్రచారం గురించి - నాకు బాగా గుర్తు మా చిన్నప్పుడు మా నాయనమ్మ ఈ కథ తరచుగా చెప్పేది. చెప్పినప్పుడల్లా ఒక సన్నివేశం దగ్గర ఆగిపోయింది. హరిశ్చద్రుడు, తన ముందు వున్న శవం లోహితుడిదే అని తెలుసుకున్న బాధతో "లోహితా.. లోహితా.." అంటూ.. విధినిర్వహణ ఆడ్డు వచ్చి ఆ బిడ్డ దహన సంస్కారానికి పైకం కట్టమనే సన్నివేశం అది. ఆ సంగతి చెప్పేటప్పుడు మా నాయనమ్మ ఖచ్చితంగా బాధపడేది.. ఏడ్చేది. ఎన్ని సార్లు ఈ కథ చెప్పించుకున్నా ఆమె మాత్రం ఆ సన్నివేశం చెప్తూ ఏడ్చేది. అంతగా ప్రభావితం చేసిన కథ హరిశ్చద్రుడిది.

అసలు రాముడికి చదువు సంస్కారం నేర్పేటప్పుడే దశరథుడు, విశ్వామిత్రుడు ఈ కథను చెప్పి ప్రచారం చేశారు. తర్వాత తర్వాత నాటకాలు, సినిమాలలో కూడా హరిశ్చంద్రుడి కథలు ప్రచారానికి నోచుకున్నాయి. (అసలు మొదటి సినిమానే హరిశ్చంద్ర కదా). బుద్ధుడు, గాంధీ కూడా ఈయనని తరచుగా తల్చుకోని ఈ కథని మనకి పదే పదే గుర్తుచేశారు. ఇక జాషువాగారి పద్యాల మూలంగా (అవి హరిశ్చంద్ర కోసం వ్రాసినవి కాకపోయినా) హరిశ్చంద్ర నాటకం, ముఖ్యంగా కాటి సీను జనబాహుళ్యంలోకి చొచ్చుకుపోయాయి. ఈ రకంగా ప్రచారం పొందిన ఈ కథలో అంత విశేషమేముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.

ఏదైనా సమాజంలో ఒక నడవడికనీ ఒక జీవన విధానాన్ని ప్రజల చేత పాటింపజేయాలనుకుంటే, ఆ సమాజం, ప్రజలు ఆ పని చేసే విధంగా కొన్ని రూల్స్ ఏర్పాటు చేస్తుంది.. అలా చెయ్యని పక్షంలో దానికి ఒక శిక్షని ఏర్పాటు చేస్తుంది. అలాగే ఆ రూల్ ప్రకారం పద్ధతిగా నడుచుకునే వారికి లాభం చేకూరే విధంగా ఈ రూల్స్ వ్రాయబడి వుంటాయి - (Rules with postive and negative incentives). ఇలాంటి రూల్స్ కాలానుగుణంగా ఆ సమాజ విలువలుగా మారి ఏమాత్రం గతి తప్పని శిలాశాసనాలుగా మిగిలిపోతాయి.

వుదాహరణకి మా కాలేజిలో జరిగిన చిన్న సంగతి చెప్తాను. నేను చదివింది వుత్తర భారత దేశంలో కాబట్టి అక్కడ గోధుమరొట్టెలు ప్రధాన ఆహారం. అన్నం వున్నా అది మన లాంటి దక్షిణ భారతీయులకు, ఒరిస్సా బెంగాలీయులకు మాత్రమే ప్రధాన ఆహారం. అందువల్ల రొట్టెలకు ఎక్కువ డిమాండ్ వుండేది. రొట్టెలు కావాలనుకున్నవాళ్ళు ఒక వరుసలో నిల్చోని తీసుకోవాలి. అన్నం కావాలనుకున్నవారు వెనుకగా వచ్చి తీసుకోవచ్చు. వెనుకగా వచ్చి రొట్టెలు తీసుకోవడం నిషిద్ధం. అలా తీసుకున్నవారికి రూ 50 పరిహారం. ఇలా (రూల్ ప్రకారం) లైన్‌లో వచ్చిన వారికి రొట్టెలు అనే లాభం కలుగగా, లైన్ తప్పినవారికి రూ 50 జరిమానా అనే నష్టం కలిగేది. అందువల్ల అందరూ లైన్‌లోనే వచ్చేవారు.

ఈ కథకి హరిశ్చద్రుడి కథకి సంబంధం ఏమిటా అని ఆలోచించకండి. చివర్లో ఎట్లాగూ నేనే చెప్తాను. అందాకా సావధానంగా వినండి -

ఒక సారి ఒక మిత్రుడు లైను వెనకనుంచి వచ్చి రొట్టెలు తీసుకోబొయ్యాడు. వారించిన వారితో - "కావాలంటే రూ 50 ఫైన్ వేసుకోండి" అంటూ నిర్లక్ష్యంగా చెప్పాడు. దాంతో మరో మిత్రుడు అడ్డుకొని, రూ 50 జరిమానా ఎటూ తప్పదు, కానీ రొట్టెలు మాత్రం తీసుకోనివ్వము అంటూ అడ్డం తిరిగాడు. మిగతావారు "కావాలంటే అన్నం పెట్టుకో మన్నారు" తర్వాత వారి సంభాషణ ఇది -

"అన్నం తింటే నిద్ర వస్తుంది.. నాకు ఇప్పుడు పరీక్ష వుంది.."

"వుంటే..?? నిద్ర వస్తే నిద్ర పో..! లేకపోతే ఏమి తినకుండా వెళ్ళు"

"అప్పుడు ఆకలేస్తుంది.. నేను పడిపోతే, చచ్చిపోతే..?"

"చచ్చిపో.. ఎందుకంటే నువ్వు చచ్చిపోవటం వల్ల మాకు మంచే జరుగుతుంది. లైన్‌లో రావాలనే నిబంధన కోసం ప్రాణాలర్పించిన వీరుడివి అవుతావు. ఆహా ఫలానా వీరుడు లైన్‌లో రావాలి అనే సిధ్ధాంతం కోసం ప్రాణాలే అర్పించాడు అంటే ఆ సిధ్ధాంతం విలువ పెరుగుతుంది.. ఇంక ఎవ్వరూ లైన్ తప్పడం జరగదు.. జరిమానా లేకపోయినా ఈ పధ్ధతి జనంలో జీర్ణిచుకుపోతుంది.." ఇలా అన్నది నా మిత్రుడే. ఇంక ఆ పిల్లాడు అప్పుడే కాదు ఇంకెప్పుడూ లైన్ తప్పి రావటం నేను చూడలేదు.

ఇంతా చెప్పొచ్చేదేమిటంటే - "త్యాగాల వల్ల సిధ్ధాంతం/పద్ధతి విలువ పెరుగుతుంది. ఇప్పుడు చెప్పిన లైన్‌లో రావటం దగ్గర్నుంచి, గాంధీ సత్యాగ్రహ సిధ్ధాంతం వరకు, జైలు శిక్షలు వురి శిక్షల నుంచీ, తీవ్రవాద ఆత్మాహుతి దాడులవరకు - వారు వారు చేసే త్యాగం లేదా పడే కష్టం వారి వారి సమాజాలకు మరింత స్థిరమైన, అభేధ్యమైన విలువలని అందిస్తుంది."

హరిశ్చంద్రుడి కథలో వున్నది కూడా అదే - "సత్యం పలకడం" అనే ఒక్క సిధ్ధాంతం కోసం కష్టాలు పడటం, త్యాగాలు చెయ్యడం వల్ల సత్య సంధత అనే విషయానికి విలువ పెరిగింది. ఇలా కష్టాలు పడుతున్నప్పుడు మాట తప్పడానికి అనేక అవకాశాలు హరిశ్చద్రుడికి కలుగుతాయి. అయినా అతడు నిజాన్ని విడువక వుండగలగటం ఇంకా కష్టం అనిపిస్తుంది - కష్టం ఎక్కువైతే విలువ మరింత పెరుగుతుంది. సత్యంకోసం బిడ్డ చనిపోతే కూడా అబద్ధమాడని హరిశ్చద్రుణ్ణి వింటే మన మనసుల్లో కూడా ఎక్కడో సత్య పలకడమనే సిధ్ధాంతానికి విలువ పెరుగుతుంది. అదే ఈ కథ ప్రచారంలో ప్రధానోద్దేశ్యం.

మనం కూడా చేతనైనంతలో చిన్న వైనా పెద్దవైనా త్యాగాలు చేసి ఇలాంటి విలువల్ని నిలబెట్టాలి. సినిమా మొదలైందని తెలిసినా లైన్‌లో నిలబడే టికెట్ తీసుకుంటే - మీరు త్యాగం చేసిన మొదటి పాట వల్ల లైన్‌లో రావాలనే పధ్ధతికి విలువ పెరుగుతుంది.. తినేసిన శనక్కాయ తొక్కలు, అరటి పండు తొక్కలు చేతిలో పట్టుకోని చత్త బుట్టకోసం వెతికి మరీ దాంట్లో వేస్తే - మీ అవన్నీ మోసుకుంటూ తిరిగటంలో వున్న ఇబ్బంది (Discomfort) కారణంగా చెత్త బుట్టలోనే వెయ్యాలి అన్న పధ్ధతికి విలువ పెరుగుతుంది. కాబట్టీ పెళ్ళాం పిల్లల్ని అమ్ముకున్న హరిశ్చద్రులం కాకపోయినా మన స్థాయిలో త్యాగాలు చేసి సామాజిక విలువల్ని కాపాడాలి.

టెర్రరిస్ట్‌లు సంతోషించే తీర్పు ఇది..!!

2010-05-06T16:47:00.000+05:30

నేను ఇలా అంటే మీకందరికీ కోపం రావచ్చు.. నా దేశభక్తి మీద అనుమానం రావచ్చు.. నాకేదో ఉగ్రవాద సంస్థలతో లింకులున్నాయని పుకార్లు పుట్టచ్చు. కానీ నేను చెప్పేది నిజం. అవును, కసబ్‌కి విధించిన వురిశిక్ష.. అదే నాలుగు వురిశిక్షల గురించే నేను మాట్లాడేది. నేను ఎందుకలా మాట్లాడుతున్నానో కొంచెం వివరంగా చెప్తాను వినండి.. ఆ తరువాత మీరు ఏమన్నా పడతాను..!!

అసలు చట్టం ఎందుకు వున్నట్లు? శిక్షలు ఎందుకు పెట్టినట్లు? ఎవరైనా తప్పు చేస్తే వాడికి అందుకు ప్రతిఫలంగా శిక్ష విధిస్తే చెల్లుకి చెల్లు అయిపోతుందనా? కాదు..! ఫలానా తప్పుకు ఫలానా శిక్ష పడుతుందని తెలిస్తే ఆ తప్పు చెయ్యకుండా వుండేందుకు. ఫలానా వాడి కన్ను తీశావు కాబట్టి నీ కన్ను తీస్తాను, కాలుకి కాలు అంటూ చెల్లు కి చెల్లు కొట్టే శిక్షలు భారతదేశంలో లేవు. మన శిక్షలన్నీ తప్పు చెయ్యకుండా ఆపడానికే కాని, తప్పు చేసినవాడిని శిక్షించడానికి కాదు. ఎవరికైనా పడిన శిక్ష ఆ వ్యక్తికి పశ్చాత్తాపాన్ని కలిగించినా లేకపోయానా, అలాంటి తప్పు చెయ్యడానికి ఇంకెవ్వరూ ముందుకి రాకుండా చెయ్యడామే ఆ శిక్ష ప్రధమోద్దేశ్యం.

మనం చేసే ప్రతి పనికి ఒక పర్యవసానం వుంటుందని ఇంతకు ముందు టపాలో చెప్పాను. ఆ పర్యవసానం మన మీద వుండచ్చు, మన ఇరుగు పొరుగు మీద వుండచ్చు, తరువాతి తరాలమీద వుండచ్చు అని కూడా విన్నవించాను. అసలు తప్పు అనే చర్య ఏమిటి అని ఆలోచిస్తే ఆ పని యొక్క చెడు పర్యవసానం పది మంది మీద పడి, దాని వల్ల జరిగే మంచి కేవలం ఒక్కడికే కలిగితే ఆ పని తప్పుగా నిర్ణయించవచ్చు. (ఇది అర్థం కావటం కష్టమే అయినా, కొంచెం ఆలోచించండి, మరో టపాలో వివరిస్తాను). వుదాహరణకి బస్సు ఎక్కడానికి లైన్‌లో నిల్చున్నాం అనుకోండి ఎవడో ఒకడు లైనుని కాదని తోసుకుంటూ వెళ్ళి బస్సులో సీటు పట్టుకుంటాడు. ఈ చర్య వల్ల నష్టం లైన్‌లో నిలబడ్డవారికి - సీటు న్యాయంగా దొరకాల్సినవాడికి దొరకకపోవటం, లైన్‌లో వున్న మరికొంతమంది బలవంతులు లైను తప్పి తోసుకోవడం, స్థూలంగా లైన్‌లో రావాలి అన్న సామాజిక బాధ్యతకి విలువ తప్పిపోవడం - ఇవీ నష్టాలు. కానీ అదే చర్యకు "పాసిటివ్" పర్యవసానం ఆ లైను తప్పినవాడికి - సీటు దొరకడం ద్వారా లభించింది - లాభించింది. అదువల్ల ఇది తప్పు - ఈ తప్పుని శిక్షించాలి.

ఎలా శిక్షించాలి? అతనికి ఏదైతే లాభం కలుగుతోందో ఆ లాభాన్ని లేకుండా చెయ్యాలి - లేదా ఆ లాభానికి సరిపడ విలువైనదేదైనా అతనిని నుంచి తీసుకోవాలి. అది ఫైన్ కావచ్చు, బస్సులో ఎక్కిన వారంతా అసహ్యించుకోవడం కావచ్చు, లేదా బస్సు యాజమాన్యం ఒక ప్రకటన చెయ్యవచ్చు - లైన్‌లో వచ్చిన వారికి సీటు, రాని వారు నిలబడాలి అని. అంటే ఏదైతే "ఆశించే ప్రవనర్త (Desired behaviour)" వుంటుందో ఆ ప్రవర్తనని అభినందిస్తూ "పాజిటివ్ ఇన్సెంటివ్ (Positive Incentive)" ఇవ్వడం, లేదా ఎవరైతే "ఆశించే ప్రవర్తన"కు భిన్నంగా ప్రవర్తిస్తారో వారికి "నెగటివ్ ఇన్సెంటివ్ (Negative Incentive)" ఇవ్వడం అనే రెండు విధానాల ద్వారా మనిషి ప్రవర్తనని నియంత్రిచడమే చట్టం, న్యాయ వ్యవస్త అన్నీనూ. ట్రాఫిక్ పోలీసు ఫైన్ వేసినా, టికెట్టు లేని ప్రయాణం నేరం అందుకు రూ 500 వరకూ జరిమానా అంటూ బోర్డులు పెట్టినా అవన్నీ ఇందుకే.

అయితే ఇందులో ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే ఆ "నెగెటివ్ ఇన్సెంటివ్" ఆ తప్పు చేస్తున్న వ్యక్తికి లభిస్తున్న లాభానికి కనీసం సమానంగా, ఆ ఫలితానికి వ్యతిరేకంగా వుండాలి (atleast equal but opposite). సమానం అనేది ఆర్థికంగా మాత్రమే కాకపోవచ్చు. బాగా డబ్బున్న వాడు కారులో రాంగ్ సైడ్ వెళ్తే అతనికి ఐదువందల రూపాయల జరిమానా వేస్తే అతనికి అదేం పెద్ద లెఖ్ఖ కాదు. డబ్బులు పడేసి దర్జాగా పోతాడు. కావాలనే రోజూ రాంగ్ రూట్లో వచ్చి "ఆఫ్ట్రాల్ అయిదొందలు" పడేసిపోతాడు. అదే అతనిని కార్లో నించి దించి ఒక గంట ఎండలో నిలబెట్టి (ఇదుగో మా ఎస్సైగారు వస్తున్నారు, అదిగో సీయం కారు వస్తోంది అంటూ..)కావాలనే తాత్సారం చేసి, డబ్బులు తీసుకోకుండా పంపించినా మళ్ళీ అటు వైపుకి రావాలంటే జంకుతాడు. ఇలా జంకి "తప్పు" పనులు చెయ్యకుండా వుండటమే శిక్షల వుద్దేశ్యం.

కసబ్ సంగతి చెప్తూ ఈ కథలన్నీ ఏమిటి అనుకుంటున్నారా? అక్కడికే వస్తున్నా.. మన న్యాయస్థానం కసబ్‌కి వురి శిక్ష విధించింది. వురి అనే ప్రాణం తీయటం నిజంగానే పెద్ద శిక్షా? అని ప్రశ్నఒకటుంది. సరే అది అక్కడే వుంచి - అసలు కసబ్‌కి వురి నిజంగా శిక్షా అని ఆలోచిద్దాం. ఒకసారి టెర్రరిస్ట్ దృష్టితో చూడండి -

కసబ్ టెర్రరిస్ట్ ట్రైనింగ్లో ఏమని చెప్పి వుంటారు - "మన జిహాద్ అనే పవిత్ర యుద్ధం కోసం ప్రాణాలైనా అర్పించడానికి సిద్ధం అవ్వాలి" - అని వుర్దూలో చెప్పి వుంటారా? దానికి సిద్ధపడే కసబ్ భారతదేశానికి వచ్చాడా? వాడు సిద్ధపడ్డ చావుని వాడికే ఇచ్చి దాన్ని శిక్ష అని అంటే హాస్యాస్పదంగా కనిపించడంలేదూ? అతన్ని చంపడం ద్వారా ఉగ్రవాదులకి మన ప్రభుత్వం ఇచ్చే సందేశమేమిటి? "కసబ్‌ని చంపారూ రేపు మనల్ని కూడా చంపుతారు" అంటూ ఉగ్రవాదులు గజ గజ వణుకుతారా? లేదే..!!

ఉగ్రవాదం కోరుకునేదేమిటి? ముంబై తరహా చర్యల వల్ల ఏం సాధిస్తారు?
- భారతదేశానికి ఆర్థిక, రాజకీయ పరంగా నష్టం కలిగించడం
- భారతదేశ సార్వభౌమత్వాన్ని, మిలటరీ వ్యవస్థని ఎదిరించి వీలైతే వాటిని తక్కువ చేసి చూపించడం
- ముఖ్యంగా ప్రజలలో ఆందోళన, భయాన్ని సృష్టించడం తద్వారా అస్థిరత్వాన్ని తీసుకురావడం

ఇక ఆత్మాహుతి దాడి చెయ్యడానికి కారణం?
- తమ సిద్ధాంతాల, పైన చెప్పిన ఆశయాల సాధనకి ప్రాణాల్ని సైతం బలిపెట్టగలం అని ప్రకటించుకోవడం
- తమ ప్రాణాలని సైతం లెఖ్ఖ చెయ్యని తీవ్రవాదాన్ని చూసి ప్రజలు మరింత భయపడేలా చెయ్యడం
- చావుకైన సిధ్ధపడ్డ వాళ్ళని చూపించి, ఈ పోరులో చనిపోయిన వారిని చూపించి తమ ఆశయాలకు, సిద్ధాంతాలకు మరింత బలం చేకూర్చుకోవటం, మరింత మందిని ఇలాంటి చర్యలకు సిధ్ధం చేసుకోవడం

తీవ్రవాదం ఆశయాలు, కోరికలు ఇవైనప్పుడు మనం ప్రకటించే ఈ తీర్పు ఈ ఆశయాలకు కనీసం సమానంగా, వ్యతిరేక దిశలో వుండాలి. వుందా?

లేదే..!!

లేకపోగా మన తీర్పు తీవ్రవాదులు కోరుకున్న ఆశయాలకు బలం ఇచ్చేదిగా వుంది.

ఎందుకంటే.. ఇప్పుడు టెర్రరిస్ట్ కేంపుల్లో కసబ్ ఒక అమర వీరుడు.. అతని స్ఫూర్తితో మరింతమంది చావడానికి ముందుకు వస్తారు. ఇప్పుడు టెర్రరిట్ ట్రైనింగ్‌లో - "మీరు చావడానికి సిద్ధపడండి, వీలైనంతమందిని చంపి మీరు ఆత్మాహుతి చేసుకోండి.. అలా చంపి చావడమే మన యుద్ధ న్యాయం.. ఒక వేళ దొరికిపోతే భారతదేశమే మిమ్మల్ని చంపుతుంది.." అంటూ కొత్త పాఠాలు చెప్తారేమో.

ఇప్పుడు ఆత్మహత్య చట్ట రీత్యా నేరం, అందుకని ఆత్మహత్యా ప్రయత్నం చేసుకున్న వాడికి ఉరి శిక్ష వేస్తే ఎలా వుంటుంది? జడ్జిగారు - "ఆత్మహత్యా యత్నం నేరం కింద నిన్ను వురి తీస్తున్నాను" అంటూ తీర్పు ఇస్తే ఆ ముద్దాయి కూడా నవ్వుకోడా? నిజమైన తీవ్రవాది అయితే కసబ్ కూడా అలా నవ్వుకుంటాడేమో?

ఈ వురి శిక్ష కారణంగా పాకిస్తాన్ గజ గజ లాడుతుంది, ఉగ్రవాదులు ప్యాంట్ తడుపుకుంటారు, అమెరికా పాకిస్థాన్‌కి ఆర్థిక సాయం ఆపేస్తుంది అనుకునే వాళ్ళు కొంతమంది వున్నారు - టీ.వీలో కనిపిస్తుంటారు. వాళ్ళను చూసి జాలి పడటం మినహా నేను చెయ్యగలిగిందేమి లేదు. భారతదేశంలో జరిగిన ఒక నేరము-శిక్ష కారణంగా అంతర్జాతీయ రాజకీయ ప్రయోజనాలను పణంగా పెట్టి పాకిస్తాన్, అమెరికాలు చేతులు కట్టుకోని నిలబడతాయంటే అంత కన్నా పెద్ద జోక్ లేనే లేదు.

ఒక వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం (న్యాయమైనా అన్యాయమైనదైనా) చేస్తున్న వారిని ప్రభుత్వం చంపేస్తే ఆ పోరాటాలు మరింత బలంగా తయారయ్యాయి, ఆ చనిపోయిన వాళ్ళు ఆ పోరాటనికి అమర వీరులయ్యారు. ఆ విషయం భారతదేశంతో సహా ప్రపంచ దేశ చరిత్రలన్నింటిలోనూ వుంది..! రేపు ఉగ్రవాదులకు కూడా కసబ్ ఒక అమర వీరుడే అవుతాడు.. ఈ పాటికే భారత న్యాయవ్యవస్థ ఇచ్చిన తీర్పుకి తీవ్రవాదులు పండగ చేసుకుంటుంటారు. కసబ్ నిజంగా కరడు గట్టిన తీవ్రవాదే అయితే ఈ తీర్పుకి అప్పిలు అడగడు.. ఆనందంగా వురి తగిలించుకుంటాడు... ఎందుకంటే అతను చంపడానికీ, చావడానికే కదా భారతదేశానికి వచ్చింది. చంపడం అతను చేశాడు, అతను చావడం అనే కోరిక మాత్రం ప్రభుత్వం తీరుస్తోంది.

ఎవడు చేసిన కర్మ వాడనుభవించకా.. తప్పదూరన్నా..!!

2010-05-02T08:39:00.001+05:30

ఎకౌంట్స్ కొంచమైనా తెలిసినవాళ్ళు చెప్తారు ఒక చోట క్రెడిట్ పడితే మరెక్కడో డెబిట్ పడాలి అని. ఈ డెబిట్ క్రెడిట్‌లు జంట కవుల్లాగా కలిసే వుంటాయి. ఒక దానికి ఒకటి ప్రతిగా సమానంగా పడుతుంటేనే లెక్క "టాలీ" అవుతుంది. మన నిజ జీవితంలో కూడా మనం ఏదైనా పని చేసినప్పుడు - ప్రత్యేకించి ఆర్థిక వనరులు (Economic resources) వాడినప్పుడు - దాని పర్యవసానం మరెక్కడో మరెవరి మీదో పడుతూనే వుంటుంది. చాలా సార్లు ఆ విషయం మనకి తెలియకపోవటమే అందులో చిత్రం.

వుదాహరణకి ఒక ఆఫీసరుగారు గుమస్తాని తిడితే గుమాస్తా ఇంటికి వెళ్ళి ఆ కోపం పెళ్ళాం మీద చూపిస్తాడు. సదరు ఇల్లాలు భర్తని ఏమీ అనలేని పరిస్థితిలో కొడుకుని నాలుగు చీవాట్లేసి కూర్చోపెడుతుంది. మరి కొడుకు చిన్నవాడైపోయే.. ఎవరినీ ఏమీ అనలేక, వెళ్ళి ఒక కుక్కని తంతాడు. ఇలా మనల్ని మోసం చేసే గొలుసు వ్యాపారాల్లాగా ఒకళ్ళనించి మరొకళ్ళకి "పర్యవసానం" పాకుతూనే వుంటుంది. ఒక్కోసారి అదే పర్యవసానం తిరిగి తిరిగి మొదలు పెట్టినవాడి మీదకే వచ్చి పడుతుంది. ఇందాక చెప్పిన కథలో పిల్లాడు కుక్కని కొట్టగానే కుక్క తిరగబడి కరిచిందనుకోండి, తల్లి మీద ఖంగారు ఆందోళన అనే ఎఫెక్ట్ పదుతుంది - అక్కడి నుంచి తండ్రిగారైన గుమాస్తాకి ఫోన్ వెళ్తుంది, గుమాస్తా గారు శెలవడిగితే బాసుగారు కాదంటారు - దాంతో రెచ్చిపోయిన గుమాస్తా - "కన్న కొడుక్కి కష్టం వస్తే శలవివ్వవా? నీలాంటి వాడికింద పనిచెయ్యడం కంటే శనక్కాయలు అమ్ముకోవడం నయం" అని రాజీనామా మొహం మీద కొట్టి వచ్చేస్తాడు.. చూశారా..!! భూమి గుండ్రంగా వుందన్నట్టు తిరిగి తిరిగి బాసు నెత్తినే వచ్చి పడింది కదా?

అయితే చాలా సందర్భాలలో ఇలాంటి ఎఫెక్ట్ వెంటనే రాదు. ఏ సంవత్సరానికో, ఐదు సంవత్సరాలకో, కొన్ని దశాబ్దాలకో ఒక్కోసారి కొన్ని తరాల తరువాతో పర్యవసానం వచ్చి పడుతుంది. ఇప్పుడు మనం ఒక నాయకుణ్ణి ఎన్నుకున్నాం అనుకోండి ఆ నాయకుడి అసలు స్వరూపం వెంటనే తెలుస్తుందా? పాపం పండాలి, ప్రెస్ కన్ను పడాలి, స్ట్రింగ్ ఆపరేషన్ జరగాలి.. అప్పుడు మనం చేసిన తప్పు మనకి తెలుసుతుంది. అయితే అది తప్పు అని వొప్పుకోడానికి మనకి మనసొప్పదనుకోండి అది వేరే విషయం (దీని గురించి మరో టపా వచ్చే వారం). మరో విశేషమేమిటంటే పర్యవసానం వచ్చి మొహం మీద కొట్టినా ఆ పర్యవసానానికి మనం చేసిన తప్పుకి లింకు దొరకదు. లంకా వినాశనం సీతాపహరణం వల్లే జరిగిందని రావణుడికి కనీసం తమ్ముళ్ళు చెప్పేరు, వివేకవంతుడు కాబట్టి తెలుసుకున్నాడు. మహాభారత యుద్ధం, కౌరవవినాశనం తన గారాబం వల్లే జరిగిందని దృతరాష్ట్రుడు తెలుసుకోలేకపొయాడు. గాంధార రాజ్యంపైన దండెత్తి శకునిని బంధించినప్పుడే తన పతనం ఆరంభమైందని దుర్యోధనుడూ తెలుసుకోలేకపొయ్యాడు.

తెలుసుకున్నా తెలుసుకోక పోయినా పర్యవసానం అనేది బూమరాంగ్ లాగా తిరిగి వచ్చి కొట్టకుండా వూరుకోదు. "ఎవరు చేసిన కర్మ వారు అనుభవించకా తప్పదూరా అన్నా.." అంటూ తత్వాలు పాడినా.. "నరకమనేది ఒకటి వుందంటూ" పెద్దలు చెప్పినా.. "ఏ చెట్టు నాటితే ఆ ఫలాలే తినా"లంటూ సామెతలు చెప్పినా విషయమదే. పిల్లల పసి వయసులో నేర్పించని బుద్ధులు పెద్దైన తరువాత రమ్మన్నా రావని చెప్పడానికే - మొక్కై వంగనిది మానై వంగునా అంటూ చెప్పారు. ఈ విషయం మీద మరో కథ గుర్తుకువస్తోంది -

ఒక తల్లి, ఒక కొడుకు. కొడుకు చిన్ననాడే పక్కింట్లో తోటకూర దొంగతనం చేసి తల్లికి తెచ్చిచ్చి వండమన్నాడట. ఆ తల్లి "నా తండ్రే ఈ రోజు కూరగాయల ఖర్చు మిగిల్చావు" అంటూ ఆ పిల్లడ్ని ముద్దాడింది. తరువాత తరువాత ఆ పిల్లాడు పెరుగుతున్న కొద్ది తోటకూర నుంచి డబ్బు, నగలు, ఆఖరుకు ప్రాణాలు దోచుకునే స్థితికి వచ్చి పోలీసులకు చిక్కాడు. తల్లి పరామర్శకొస్తే - "అమ్మా తోటకూర కట్టనాడే తప్పని చెప్పి వుంటే నాకీ పరిస్థి రాకపోవును కదా" - అంటూ బాధపడ్డాడట.

ఈ రోజు మనం అందరం ఆ తల్లి లాగే ప్రవర్తిస్తున్నాం. మన పిల్లలకి మనమే వుదాహరణలై తప్పు పనులు చేసి నేర్పిస్తున్నాం. చాక్లెట్ తింటే దాని కాగితం చెత్త బుట్టలో వెయ్యాలని చెప్పడం మరుస్తున్నాం. పబ్లిక్ పార్క్‌లో పూలు కొయ్యద్దంటూ బోర్డు వున్నా పూలు కోస్తూ ఫొటోలు తీసుకుంటాం, రోడ్డు జీబ్రా క్రాసింగ్ దగ్గరే దాటాలనే రూల్ మర్చిపోయి పిల్లల్ని ఎత్తుకోని అడ్డంగా రోడ్డు దాటేస్తుంటాం. రోడ్డు మీదే వుమ్మేస్తుంటాం, నిషేదించిన ప్రదేశాల్లో సిగరెట్ తాగేస్తుంటం, టాక్సులు ఎగ్గోట్టినా లంచాలు తీసుకున్నా ఇంట్లోనే దర్జాగా మాట్లాడుకుంటాం.

ఏదో ఒకరోజు వీటన్నిటి పర్యవసానం వచ్చి పడుతుంది - మన మీదో మన పిల్ల మీదో. నాడు మా ముందు తరాలు ప్లాస్టిక్ వాడకపోయి వుంటే, కాలుష్యం పెంచకుండా వుండివుంటే ఈ రోజు మాకు గ్లోబల్ వార్మింగ్ వుండేది కాదు కదా అని మన ముందు తరాలు అనుకోకూడదు. తోటకూర కట్టనాడే చెప్పివుండల్సిందని మన పిల్లలు మనల్ని అడగే పరిస్థితి రాకూడదు. అలా ముందు తరాల ముందు తల దించుకోకూడదంటే ఇప్పటి నించే మనం మారాలి - ఎందుకంv మంచి చేస్తే దాని పర్యవసానం కూడా వెనక్కి వచ్చి మనకి మంచి చేస్తుంది. లేదంటే చేస్తున్న తప్పు గుర్తించని దృతరాష్ట్రులమై మిగిలిపోతాం..!!

సర్వే జనా సుజనో భవంతు

సర్వే సుజనా సుఖినోభవంతు

భలే మంచి చౌక బేరము..!!

2010-04-25T07:43:00.001+05:30

మొన్నా మధ్య బిగ్ బజార్ కి వెళ్ళాను. ఎండాకాలం సందర్భంగా గొప్ప "కార్నివాల్" జరుగుతోందట. ఎటు చూసినా డిస్కౌంట్లే డిస్కౌంట్లు. ఆ డిస్కౌంట్లు కోసం ఎగబడుతున్న జనం. ఏమిటీ విధి లీలావిలాసం. ఈ బిగ్ బజార్ అనే సంస్థ గోప్ఫ ధార్మిక సంస్థ కాదే.. ప్రజలకు చౌక ధరకే సరుకులు అందుబాటులోకి తెచ్చే ప్రభుత్వ సంస్థ కాదే - ఇది లాభాలనే మూల మంత్రాధారమైన పెట్టుబడిదారీ సంస్థ కదా? మరి అట్లాంటి సంస్థలో లాభాలు మర్చిపోయి "మన" కోసం అత్యంత తక్కువ ధరకే అన్ని సరుకులు ఇస్తున్నారంటే ఎలా నమ్మేది? మరి వచ్చిన జనమంతా ఎందుకు నమ్మినట్లు?

ఒక్క బిగ్ బజార్ అనే కాదు, ఏ చందనా, బొమ్మనా, అమ్మనా బ్రదర్స్ ముందు నిలబడినా ఇలాంటి డిస్కౌంట్లు కనిపిస్తూనే వుంటాయి. "ఇంత వరకూ కనీ వినీ ఎరుగని డిస్కౌంట్లు. నేడే ఆఖరు" అన్న పర్మెనెంట్ బోర్డు రోజు కనిపిస్తూనే వుంటుంది. అంతెందుకు చిన్నా చితకా బట్టల షాపు ముందు నిలబడినా అక్కడ అమ్మే నైటీలు, పైజామాల పైన ఒక చిన్న బోర్డు వుంటుంది. దానిమీద "Rs 150" అని వ్రాసి కొట్టేసి "Rs 100 ఓన్లీ" అని వ్రాసి వుంటుంది. అదేదో సినిమా టైటిల్లో సెన్సారు వారు వద్దన్న పదాలు కొట్టేసి పోస్టర్లో వేసినట్లు వుంటుంది.

డిస్కౌంట్లలో మరో పోకడ 50% + 50% డిస్కౌంట్ అని పెట్టడం. ఏభై ఏభై కలిపితే 100% డిస్కౌంట్ ఇస్తాడా అని లెక్కలు రాని ఓ రావుగారు సందేహించారు. నిజానికి వాళ్ళు ఇచ్చిన డిస్కౌంట్ ఎంతో లెక్కగట్టమని పిల్లలకి లెక్కలు నేర్పుస్తున్నాడొక సంసారి. మరో చోట ఇలాంటి లెక్కల తికమకతో మరో డిస్కౌంట్ స్కీం- ఒకటి కొనండి పన్నెండు వుచితంగా పొందండి అంటూ. అంటే ఎంత శాతం తగ్గింపు ఇచ్చాడో అని లెక్కల పేపర్లో ఒక మూడు మార్కుల ప్రశ్న వేసుకోవచ్చు.

కొన్ని సంస్థలవాళ్ళు మరీ తెలివిమీరి ఇప్పుడే కొనండి రేపు రేటు పెరుగుతుంది అంటూ భయపెట్టెస్తుంటరు. మన "శ్రీ కృష్ణ తులాభారం"లో కూడా నారదుడు శ్రీ కృష్ణుణ్ణి అమ్మాకానికి పెట్టినప్పుడు - "భలే మంచి చౌక బేరము. ఇది సమయము మించినన్ దొరుకదు. త్వరన్ గొనుడు సుజనులారా" అంటూ తొందర పెట్టేశాడు. అప్పటి కంజ్యూమర్స్ కృష్ణుణ్ణి కొన్నా ఆయన పాలు పెరుగు వెన్న వంటివాటికి, అయనతో పాటు వచ్చే పన్నెండువేల ఎనిమిది మంది మైంటైనెన్స్ ఖర్చుకి తమ ఆస్థులు కరిగిపోతాయని కొనలేదనుకోండి. అదివేరే విషయం. మరో చిత్రమేమిటంటే డిస్కౌంట్లు ప్రకటించని చోట మనమే చొరవ తీసుకోని "పోనీ ఇంతకిస్తావా?" అంటూ బేరం పెట్టేస్తాం. లేదంటే "కొసరు" అడగడం మన సాంప్రదాయంలోనే వుంది - "అసలు కన్నా కొసరు" ముద్దని - "కొసరి కొసరి వడ్డించడమనీ" సామెతలే పెట్టుకున్నాం.

ఏతా వాతా చెప్పొచ్చేదేమిటంటే మనకి డిస్కౌంట్ కనపడిందంటే వంటి మీద గుడ్డ వున్నది లేనిది కూడా గుర్తుండదు. లగెత్తుకెళ్ళి అవసరం వున్నా లేకపోయినా కొనేసుకుంటాం. ఈ విషయం తెలుసుకున్న వ్యాపారులు దానిని చక్కగా వుపయోగించుకుంటున్నారు. బిహేవియరల్ ఎకనామిక్స్ (Behavioural Economics) లో "లాస్ ఎవర్షన్ (Loss Aversion)" అని ఒక సబ్జెక్ట్ వుంది. ఆ సిద్ధాంతం ప్రకారం ఒక మనిషి రూ.100 సంపాదిస్తే కలిగి ఆనందం కన్నా రూ. 100 కోల్పోతే కలిగే బాధ రెండు రెట్లు ఎక్కువగా వుంటుంది. వచ్చింది, పోయింది ఒకటే అయినా బాధ సంతోషాలు సమానంగా వుండవని చెప్తుందీ సిద్ధాంతం. అందుకే మనం రూపాయి డిస్కౌంట్ అనగానే తొమ్మిది రూపాయలైనా సంతోషంగా ఖర్చుపెట్టేస్తాం. పైగా "లిమిటెడ్ పిరియడ్ ఆఫర్" అని చెప్పగానే ఎప్పుడో భవిష్యత్తులో జరగబోయే నష్టం తప్పించడానికి ఇప్పుడు ఖర్చు పెంచేసుకుంటాం.

"ఈ మిక్సీ బాగుంది - ఎంతకి కొన్నారేమిటి పిన్నిగారు?" అంటూ ఇరుగుపొరుగు అడిగేది ఈ "లాస్ ఎవర్షన్" కోసమే. పైగా - "ఓహో అంత పెట్టి కొన్నారా? మా వేలువిడిచిన చిన్న మామగారి పెద్దల్లుడు డిల్లీ నుంచి ఇలాంటిదే సగం రేటుకే తెచ్చాడమ్మా" అంటూ సన్నాయి నొక్కులు నొక్కేది అందుకే. మీరు నష్టపోయారు అని చెప్పడం ద్వారా - "పోస్ట్ పర్చేజ్ డిసోనెన్స్" కల్పించడానికి.

మరో చిత్రమేమిటంటే, ఇదే లాస్ అవర్షన్ కారణంగా మనం ఒక సారి కొన్న వస్తువు తక్కువ ధరకే దొరుకుతుంది అని తెలియగానే - "పోనిస్తురూ అది తక్కువ రకం అయ్యుంటుంది" అంటూ తిప్పికొడతాం. ఏదైనా ఒక పనిమీద కొంత డబ్బు, శ్రమ, సమయం వెచ్చించాక ఆ పని నష్టం వస్తుందని తెలిసినా ఆపం. "ఎట్లాగు ఇంత దాకా వచ్చాం.. పోనీ పూర్తి అయ్యేదాకా కానిద్దాం" అంటాం. ముఖ్యంగా ఈ మధ్య తెలుగు సినిమా హాలులో ఇలాంటి మాటలు ఎక్కువగా వినపడుతున్నాయి.

అలా మధ్యలో వదిలేస్తే డబ్బు, శ్రమ నష్టపోవటమే కాక మనం తప్పు చేశాం అని ఒప్పుకున్నట్లైతుంది. అది చెయ్యడానికి మనకి మనసొప్పదు. అందుకే మనం తప్పుగా ఎన్నుకున్న నాయకుణ్ణి మధ్యలో దింపాలని కూడా ఆలోచించం.. మన సంగతి ఏలా ఒక సారి మొదలు పెట్టిన యుద్ధాల్ని, తీవ్రవాదాన్ని ఆపలేక అల్లాడుతున్న దేశాలు మనకి తెలియదూ..?? అవును మరి దేశమంటే మట్టి కాదు, మనుషులే కదా - ఆ మనుషుల్లో వున్న సిద్ధాంతాలు, సైకాలజీలు అన్నీ కలిపి సగటు చేస్తేనే కదా దేశం సిద్ధాంతం, సైకాలజీ తయారయ్యేది..!!

సర్వే జనా సుఖినోభవంతు..!!

వద్దంటే వినడే.. పోకిరి..!!

2010-04-19T10:29:00.001+05:30

కొంతకాలం క్రితం వచ్చిన ఒకానొక సినిమాలో పాట ఇది. ఆ కవిగారు తెలిసి అన్నారో తెలియక అన్నారో తెలియదు కాని వద్దంటే వినకపోవడం మన జీవ లక్షణం. తమాషా ఏమిటంటే తర్వాతర్వాత వచ్చిన పోకిరి మహేష్ బాబు కూడా "నా మాట నేనే విన" నని ప్రకటించేసుకున్నాడు. ఎందుకు చెప్తున్నానటే ఈ మధ్య మా తెలిసిన వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళాను. వాళ్ళ పిల్లావాణ్ణి దగ్గరకి తీస్తూ ఒక చాక్లెట్ ఇచ్చాను. చనువుగా "నాక్కూడా పెడతావా?" అని అడిగితే

"పెట్టనంటే పెట్టను పోరా" అన్నాడు వాడు.

వాళ్ళ నాన్న మందలించి "తప్పు కదా అలా అనకూడదు" అన్నాడు.

"అనచ్చు. నువ్వు వొద్దన్నావు కదా ఇంక నేను అంటూనే వుంటా" అన్నాడు ఆ సుపుత్రుడు.

ఇలా వద్దు అని చెప్పగానే ఆ పని చేసెయ్యడం చిన్నతనం నించే అబ్బుతుందని నా అనుమానం. సృష్టి మొదలైన దగ్గర్నుంచి మనిషి లక్షణమే అంత అని బైబిల్ కూడా చెప్తుంది. దేవుడు ప్రపంచాన్ని అంతటినీ సృష్టించిన తరువాత ఏడం ఈవ్ అనే జంటను సృష్టించి,

"ఈడెన్ వుద్యాన వనం మొత్తం తిరగండి.. కానీ ఫలానా ఆపిల్ చెట్టు కాయలు మాత్రం ముట్టుకోవద్దు" అంటూ చెప్పాడుట.

వద్దంటే వినని లక్షణం మొదట్నించి వుండటం వల్లే సదరు ఏడం ఈవ్లు ఆ చెట్టు కాయలు కోసుకోని తిన్నారని బైబిల్ మొదటి అధ్యాయంలోనే వుంది. ఆ తరువాత అదే పరంపర కొనసాగిస్తూ మానవ కోటి మొత్తం "వద్దంటె వినం" అంటూ యధా విధి వారసత్వం నిలబెడుతున్నారు.

మన పురాణాల్లో కూడా "చండి" అనే మహా ఇల్లాలు కథ వుంది. ఆవిడ భర్తగారు ఏదంటే దానికి వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తించేదట. "సంధ్యా వందనం చేసుకోవాలి కమండలంలో గంగ నీరు పొయ్యవే" అంటే ఆ కమండలం నిండా బురద నీరు చేర్చేదట. అలాంటి భార్యతో ఎలా వేగాలో ఆలోచించి ఒక ఆలోచన చేశాడా మునిగారు. ఏదైనా పని జరపాల్సి వచ్చినప్పుడు రివర్స్లో చెప్పేవాడు. "ఈ రోజు మా నాన్న ఆబ్దికం. బ్రాహ్మల్ని పిలిచావో నీ చెండాలు తీస్తాను" అనేవాడట. "నువ్వు వద్దంతే నేను వింటానా.. ఇప్పుడే బ్రాహ్మల్ని పిలిపిస్తానని" అన్నంత పని చేసేదట ఆ మహా ఇల్లాలు.

మన చందమామ కథల్లో కూడా యువరాజు కొత్త వూరికి వెళ్ళి పేదరాసి పెద్దమ్మ ఇంట్లో భోజనాదులు కానిచ్చి ఆ వూరి విశేషాలు అడిగి చెప్పించుకునేవాడు. పెద్దమ్మ అంతా చెప్పి "ఫలానా తూర్పు దిక్కుకు మాత్రం వెళ్ళకు నాయనా.. ప్రమాదం" అని చెప్తుందా, వెంటనే యువరాజుగారు గుర్రం ఎక్కి ఠంచనుగా తూర్పు దిక్కుకేసి వెళ్ళేవాడు. అలాగే ప్రతి జానపద కథలోనూ ఇలా చెయ్యకూడని పని ఏదో ఒకటి వుండటం, హీరో గారు తప్పకుండ ఆ పని చెయ్యడం మనం వినే వుంటాం. ఇలా వద్దంటే వినని వాళ్ళ గురించి జానపదులు "ఎడ్డెమంటె తెడ్డెమంటావ్ ఏమన్నంటే ఎగిసి తంతావు.. వేగెదెట్టా యాద్గిరి మామా" అంటూ పాట కట్టి పాడారు.

ఈ రకంగా వద్దు అంటే అది ఖచ్చితంగా చెయ్యడం మన నర నరాల్లో వుండిపోయింది. ఆ లక్షణాలన్నీ ప్రతి రోజూ, ప్రతి క్షణం మనం ప్రదర్శిస్తూ వుంటాం. ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ దగ్గర చూడండి - ఎర్ర లైటు వున్నప్పుడు ముందుకు వెళ్ళకూడదు అని రూల్. మనం ఎర్ర లైటు వున్నప్పుడే ముందుకెళ్తాం. కనీసం "స్టాప్" అని వ్రాసి వున్న చోటు దాటి ఒక్క టైర్ అన్నా ముందుకు పెట్టపోతే మనకి తృప్తి వుండదు. ఎడమ చేతి వైపే వెళ్ళాలి అని చెప్తే అడ్డదిడ్డంగా బండిని సర్కస్లో లాగా పల్టీలు కొట్టిస్తే కాని మన కుర్రకారుకి బండి నడిపినట్లు వుండదు. హెల్మెట్ లేకుండ ప్రయాణం చెయ్యకూడదు అన్నారని హెల్మెట్ వుంచుకోని పెట్టుకోము. నో పార్కింగ్ అని ఎక్కడ వుందో చూసి మరీ బండి పార్క్ చేస్తాం. ఇక కార్లో సీటు బెల్టు పెట్టుకోవడం మర్చిపోయి చాలాకాలం అయ్యింది. ఇక సెల్ఫోన్ మాట్లాడుతూ బండి నడపడం మనకి వెన్నతో పెట్టిన విద్య కదా?

ఫుట్ బోర్డ్ ప్రయాణం మీకు ప్రమాదకరం అని చెప్పినా అది మనకి ప్రమోదకరమనే వినిపిస్తుంది. ఇక లేడిస్ సీట్లో కూర్చోని నిద్రపొతున్నట్లు నటించే పురుష పుంగవుల సంగతి చెప్పేదేముంది. దయచేసి క్యూలో రండి అంటే వరసలో ముందు వున్న వాళ్ళ దగ్గరకి వెళ్ళి ఒక్క టికెట్ కొని పెడతారా అంటూ దేబరించడం మనకి అలవాటైపోయింది. క్యూలో వున్న మిగతావారు పురుగు చూసినట్లు చూసి తల తిప్పుకుంటారే కాని "వరసలో రమ్మని" అననే అనరు.

ఎందుకంటే రేప్పొదున వాళ్ళు అలా రావాల్సిన వాళ్ళే కదా..! ఎందుకంటే అలా వద్దన్న పని చెయ్యడం మన జన్మ హక్కు కదా..!!

మన కోసం ఒక దినం..!!

2010-04-11T07:48:00.002+05:30

లవర్స్ డే, మదర్స్ డే, ఫాదర్స్ డే అంటూ ప్రతీ విషయానికి, సంబంధబాధవ్యాలకి ఒక దినం (డే) ఏర్పాటు చేసుకున్నాం మనం. మొన్నామధ్య కర్నూలు వెళ్తే అక్కడ టైలర్స్ డే సందర్భంగా అందరికీ శుభాకాంక్షలు అంటూ పెద్ద బ్యానర్ కనపడింది. ఇదెక్కడి చోద్యమా అని ఆశ్చర్యపోతుంటే ఆ పక్కనే ప్రింటర్స్ డే సందర్భంగా మరో శుభాకాంక్షల బ్యానర్ కనిపించింది. ఇంకనే.. ఇక ముందు ముందు ఇంటర్నేషనల్ సినిమా కర్టన్ పుల్లర్స్ డే అనో చెవిలో గుబిలి తీసే వాళ్ళ డే అనో పెట్టినా ఆశ్చర్యపోనక్కర్లేదు. కొన్ని కొన్ని దినాలు ఆ రోజు చేయ్యాల్సిన పని మీద ఆధారపడి వుంటాయి. వుదాహరణకి నో స్మోకింగ్ డే అంటే ఆ రోజు పొగ తాగ రాదు. అలాగే ముందు ముందు సెల్ఫ్ బాత్రూం క్లీనింగ్ డే అనో చిరుగు బట్టలు కుట్టుకునే డే అనో క్యాలండర్లో వచ్చినా మీరు ఖంగారు పడకూడదు. అంతెందుకు ఎవరైనా తెలుగు వాడు అఖిలాంద్ర మాగాయ్ ఈటింగ్ డే అని ప్రకటిస్తే ఆనందంగా మజ్జిగలో మాగాయ నంజుకోవాలేకాని ఇదేమిటి అనకూడదు.

ఇంటర్నేషల్ లెఫ్టీస్ డే అని ప్రకటించారనుకోండి ఇక ఆ రోజంతా లెఫ్ట్ మహిమే. "వామాంక స్థిత జానకీ కాంత" ఆ రోజు పండగ చేసుకోవచ్చు. మన వామపక్షాలు కూడా ఆ రోజు ఎర్ర చొక్కాలేసుకోని సంబరాలు చేసుకోవచ్చు. ఇక కుడి చేతి వాటంగాళ్ళంతా తమది పుర్ర చెయ్యి వాటం కాదని బాధపడుతూ ఎన్టీఆర్ కృష్ణుడుగా ఎడంచేత్తో దీవించే ఫొటోలకి దణ్ణం పెట్టుకోవాల్సిందే. అలాగే నేషనల్ బ్లాక్ స్పెక్టకిల్స్ వేరింగ్ డే అని ప్రకటిస్తే ఎలా వుంటుంది. ఆ రోజు అందరూ నల్ల కళ్ళద్దాలు పెట్టుకోవాల్సిందే. కరుణానిధి పుట్టినరోజే రోజే ఈ డే జరపాలని అరవ సోదరులు అరిచి గోల చేస్తారేమో. ఆ రోజంతా ప్రతివొక్కరు అమావాస్య చంద్రుళ్ళు అయిపోయి తిరగచ్చు. ఎంచక్కా అమ్మాయిల్ని చూసి కన్నుకొట్టినా, కను సైగ చేసినా ఏమాత్రం తెలియదు. సేఫ్టీకి సేఫ్టీ.. మనకీ ఏదో ఒక ఆనందం.

అసలు ఇన్ని రకాల డేస్ వున్నప్పుడు మన లాంటి సామాన్యుడి కోసం ఒక డే ఎందుకు వుండకూడదు అని నాకు ఆలోచన వచ్చింది. ప్రభుత్వాలు మారినా బతుకులు బాగుపడని సామాన్య జనం కోసం ఒక రోజు చాలా అవసరం అనిపించింది. అసలు అలాంటి రోజు ఒకటి వుందేమో అని విచారించి, లేనందుకు మరింత విచారించి ఎలాగైన మన కోసం ఒక దినం ఏర్పాటు చెయ్యాలని తీర్మానించుకున్నాను. ఈ విషయమై అసంబ్లీ స్థాయిలో పైరవీలు చేస్తే మంచిదని మా వూరి ఎమ్మెల్యే దగ్గరికి వెళ్ళాను.

ఆయన నా డిమాండు హోలు మొత్తంగా విని గట్టిగా నవ్వి - "అదేమిటయ్యా మీలాంటోళ్ళకోసం ఆల్రెడీ ఒక డే వుందిగా" అన్నాడు.
నేనెంత రీసర్చి చేసినా తెలియనిది మా ఎమ్మెల్యే గారికి తెలిసినందుకు ఎంతో సంతోషించి, చేతులు కట్టుకోని "అదేమిటో" అని అడిగా.
"ఏప్రియల్ ఒకటి.. ఫూల్స్ డే వుండనే వుందిగా" అంటూ పంచ సర్దుకోని చక్కాపోయాడాయన.
బుద్ధుడికి అదేదో చెట్టుకింద జ్ఞానోదయం అయినట్టు ఎమ్మెల్యే గారి ఇంట్లో యూరోపియన్ చాండిలీరు కింద నాకు జ్ఞానోదయం అయ్యింది. ఏప్రియల్ ఒకటో తారీఖు. ఆర్థిక సంవత్సరం మొదలయ్యే రోజు. ఇంటర్నేషనల్ ఫూల్స్ డే.. అంతకన్నా ఇంకేం కావాలి చెప్పండి. అయితే ఒకటే బాధ పది రోజుల క్రితమే అయిపోయింది. ముందే తెలిసి వుంటే ఎంచక్కా పండగ చేసుకునే వాళ్ళం కదా?

అయితే ఆ విషయానికీ సాంత్వన కలిగించే సంగతి ఒకటుంది. ఎవరో ఇంగ్లీషు రచయిత చెప్పినట్లు - ఫూల్స్ డే అంటే మిగిలిన మూడు వందల అరవై నాలుగు రోజులు మనం ఏమిటో గుర్తు చేసే రోజట. నిజమే కద.. మనం 364 రోజులు ఎన్నిసార్లు ఫూల్స్ అవుతున్నామో మనకి తెలియదూ..!? అలా అంటే మొదట ఎలక్షన్లప్పుడు రాజకీయ నాయకులు మనకి ఇచ్చే వాగ్దానాలు, ఆ తరువాత గట్టున పెట్టే వొట్లు గుర్తుకు రావచ్చు. అంతకన్నా ఎక్కువే వున్నాయి - రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వం నిజంగానే వుందని భ్రమింపజేస్తున్నది నిజం కాదా. అంతెందుకు మీ పర్సులో వున్న వెయ్యి రూపాయల నోటు నిజమైనదే అని మీరు నమ్ముతున్నారా? మీ వూర్లో మీ పొలం ఇంకా ఏ గనులకో లీజుకి వెళ్ళకుండా ఇంకా మీ పేరు మీదే వుందని నమ్ముతున్నారా? మీరు కొనే సరుకుల్లో ఇటికరాయి పొడి, మట్టిబెడ్డలు లేవని నమ్మి కొంటున్నారా? సెక్స్ స్కాము వీడియోల్లో కనిపించే నాయకులు, నటీమణులు అంతా గ్రాఫిక్స్ మహిమే అని చెప్తే వింటున్నాం కదా? ఏదో ప్రైవేటుగా చదువుకోనీ ర్యాంకు తెచ్చుకున్న పిల్లాణ్ణి కొనుక్కోని మా స్టూడెంటే అని చెప్పే విద్యా సంస్థల మాటలు నమ్ముతున్నామా లేదా? నెల రోజుల్లో మీరిచ్చిన డబ్బు రెట్టింపు చేస్తాం అనే “చీట్” ఫండ్ కంపెనీలను మీరెప్పుడు నమ్మలేదా? ఇంత ఏల - ఆఖరికి బస్సులో టికెట్ కొనుకున్న తరువాత కండెక్టర్ చిల్లర లేదు అంటే గుడ్డిగా నమ్మేసి కిటికీసీట్లో కూర్చోవట్లేదు...

ఇన్ని రకాలుగా అందరినీ నమ్మి అందరికీ మనల్ని ఫూల్స్ చేసే అవకాశం ఇచ్చాక ఏప్రియల్ ఒకటి మన దినం కాకుండా ఎలా పోతుంది? చెప్పండి.

మోసే వారెవరురా..!!

2010-04-07T06:00:00.000+05:30

మోసెయ్యడమంటే రక రకాల అర్థాలు వాడకంలో వున్నాయి. గుర్రం గాడిద లాంటి కొన్ని జంతువులు మొయ్యడానికే పుట్టాయని కొందరి అభిమతం.. కాదు అది రెటమతం అని బ్లూక్రాస్ వాదన. ఏమైనా మన దేవతలనందరినీ మొయ్యడానికి రక రకాల జంతువులను ఏర్పాటు చెయ్యడం జరిగింది. పూర్వం రాజుల హయాంలో పల్లకీ మోసే బోయీలు వున్నారని మనకి తెలుసు. "అందరూ ఎక్కేవాళ్ళే అయితే మోసే వాళ్ళు ఎవరు" అని ఒక సామెత కూడా మనకి వుంది. దీనర్థం ఏమిటయ్యా అంటే - ప్రతి వొక్కరూ సుఖాల్ని కోరుకోవడమే కాదు కష్టాలను కూడా అదే విధంగా అనుభవించాలని చెప్పారు కొందరు తత్వవేత్తలు. అలాకాదు అందరూ ప్రమోషన్లు కొట్టేసి పైకి పైపైకి వెళ్ళిపోతే కింద పనిచేసేదెవ్వరు అంటూ కార్పొరేట్ బాసు శెలవిచ్చి ప్రమోషన్లు ఎగ్గొడుతున్నారు. ఏది ఏమైనా అన్నమయ్యని సాక్షాత్తూ వెంకటేశ్వరుడే మోసేసినట్లు కథ చెప్పారు మన దర్శకేందృడు. అలాగే శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు అష్ట దిగ్గజాలను పల్లకీలో మోసారడనీ (ఒక్కసారి కాదు.. ఒక్కరినే..) అందుకు ప్రతిఫలంగా ఆ కవులంతా రాజుగారిని తెగ మోసేసారని చెప్పారు కొందరు విమర్శకేంద్రులు.

అవునండోయ్... ఈ మోసెయ్యడం ఇంకొకటి వుంది. దీన్ని పొగడ్తకి పై మెట్టుగా చెప్పవచ్చు. ప్రమోషన్ల కోసం బాసుల్ని మోసెయ్యడం, పట్టు చీరకోసం మొగుణ్ణి మోసెయ్యడం ఇలాటి వాడుక ప్రయోగాలు వున్నాయి. అయితే పదవులకోసం హైకమాండ్‌ని మోసేసే వాళ్ళు మరీ ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నారు. మొన్నామధ్య ఉత్తర్‌ప్రదేశ్‌లో మాయావతి చేత నోట్ల హారం భారం మోయించి తద్వారా మోసేసిన నాయకులు మనకి బాగా తెలుసు. ఇక మరో రకం మోయ్యటాని ఈ మధ్యనే ఒక నాయకుడు ప్రదర్శించాడు.. రాహుల్ గాంధి చెప్పుల్ని భరతుడిలా నెత్తిన పెట్టుకోని మోసేసేవారిలో తనని మించినవారు లేరని నిరూపించుకున్నాడు.

పదవులకోసం మోసే మోతలలో మరో రకం మోత కూడా వుంది. అది మాటల్ని మొయ్యడం. ఇక్కడి మాటలు అక్కడికి, అక్కడి మాటలు ఇక్కడికి మోసేసే మోతశిఖామణులు ప్రతి ఆఫీసుల్లోనూ మనకి కనిపిస్తారు. మోతకు తగ్గ ప్రతిఫలం కూడా వీళ్ళు తరచుగా పొందుతుంటారు.

ఇవే కాకుండా పేరు మొయ్యడాలు, కీర్తి ప్రతిష్టలు మొయ్యడాలు, బరువు బాధ్యతలు మొయ్యడాలు లాంటివి చాలా వున్నాయి. శ్రీకృష్ణుణ్ణి వసుదేవుడు మోసిన కథ, శిలువను మోసిన ఏసు కథ, తల్లిదండ్రుల్ని మోసిన శ్రవణ కుమారుడి కథ మనం చదువుకున్నాం. ఎవరెంత మోసినా చివరికి మోసేది "ఆ నలుగురే" అని తాత్విక చింతనలో పడేసాడు ఒక సినిర్మాత.

మరో రకం మొయ్యడం గురించి నేను విన్న ఓ కథ చెప్పి ముగిస్తాను -

అనగనగా ఒక గురువుగారు, వారి శిష్య బృందం అడవుల గుండా ప్రయాణిస్తూ ఒక వాగు వొడ్డుకు చేరుకున్నారట. అక్కడ ఒక అందమైన అమ్మాయి నిలబడి వుంది. వీరిని చూడగానే - "అయ్యా నాకు ఈత రాదు. దయచేసి నన్ను ఎత్తుకోని అవతలి వొడ్డుకు చేర్చగలరా" అంటూ ప్రాధేయపడిందట.

దానికి వాళ్ళు - "ససేమిరా వీల్లేదు.. మేం సన్యాసులం, బ్రహ్మచారులం.. ఆడ స్పర్శ నిషిద్ధం" అన్నారు. వెంటనే గురువుగారు ఆ అమ్మాయికి సాయం అందించి, తన వీపు పైన ఆ అమ్మాయిని మోస్తూ వాగు దాటించారు. ఆ తరువాత బృందమంతా ప్రయాణం కొనసాగించారు. దారి పొడవునా శిష్యులు ఎంతో మధనపడి, గురువును ప్రశ్నించలేక తటపటాయిస్తూ ఆ రోజు రాత్రి భోజనాలయ్యాక అడిగారట -

"గురువుగారు.. మనవంటి బ్రహ్మచారులకు స్త్రీ స్పర్శ నిషిద్ధమని తమరే కదా శలవిచ్చారు, మరి ఆ అమ్మాయిని అలా వీపుమీద అంగాంగం తగిలేలా ఎందుకు మోసారూ?" అని. దానికి గురువుగారు నవ్వి -

"నాయనలారా ఆ అమ్మాయిని నేను వాగు దాటగానే దింపేశానే.. మీరింకా ఎందుకు మోస్తున్నారు?" అన్నాట...!

నమో (వి)నాయకా

2010-04-04T16:30:00.001+05:30

వినాయకుడి వేష భాషలు చూసి అనుకున్నారో లేక ప్రాస కోసం వాడుకున్నారో కాని వినాయకుణ్ణి, రాజకీయ నాయకుణ్ణి కలిపి తల్చుకోవడం మనకి అలవాటైంది. అసలు వినాయకుడికి నాయకుడికి గల సంబంధం ఏమిటా అని ఈ మధ్యకాలంలో చాలా ఆలోచన చేశాను. నిజానికి వినాయకుడికి రాజకీయ నాయకుడికి కొంత సంబంధం లేక పోలేదు. చాలామంది రాజకీయనాయకులు తమ మొదటి సంపాదన గణేష్ పూజ చందాలతోనే మొదలు పెట్టి వుంటారని ఒక సర్వేలో తెలిసింది. అక్కడినుంచి పేట రౌడీలుగా ఆ పైన గూండాలుగా తరువాత ప్రజా ప్రతినిధులుగా రూపాంతరం చెందివుంటారని ఆంధ్ర డార్విన్ ఒకాయన శెలవిచ్చారుట.

అసలు వినాయకుడి తయారీలోనే ఏదో గడబిడ వుంది... మిగతా అందరిలా కాక పసుపు ముద్దతో మ్యానుఫాక్చరింగ్ జరిగింది. తయారు చేసింది అమ్మల గన్న అమ్మ. సరే బొమ్మ చేసి వూరుకోక ప్రాణం పోసింది. ఆయనగారేమో వెంటనే సెక్యూరిటీ డ్యూటీలో చేరిపోయి సాక్షాత్తూ పరమేశ్వరుణ్ణే ఆపేశాడు. అసలు ఇప్పుడు మాల్స్‌లోనూ, సినిమాహాళ్ళలోనూ వుండే సెక్యూరిటీని చూసి చిరాకు పడతాం కానీ సాక్షాత్తూ పరమేశ్వరుడికే ఆ కష్టం తప్పలేదని మనం మర్చిపోతుంటాం. సరే కథలోకి వస్తే పరమేశ్వరుడు అప్పుడే గజాసురుడి వుదరరచెర నుంచి వచ్చినవాడవటం చేత కొంచెం చిరాకు పడి, వినాయకుడి తల తెంచి ఆపైన గజాసురుడి తలతో సర్జరీ చేయించాడు. వినాయకుడిలాగానే రాజకీయనాయకుడి మానుఫాక్చరింగ్ గడబిడలేమైనా వున్నాయని అనుమానం నాకు. ఆయన భయం, భక్తి లేకుండా తండ్రి శివుణ్ణే ఎదిరిస్తే, వీళ్ళు సిగ్గు శరము లేకుండా వోట్లకోసం దేబరిస్తుంటారు.

అయినా వినాయకుడికి వేరే ఏ తల దొరకనట్టు ఏనుగు తల ఎందుకు పెట్టారో అర్థం కాదు. తరువాత తరువాత వినాయకుడు తలకి మాచింగ్‌గా శరీరాన్ని మలచుకున్నాడా, లేక అప్పటికే భారీగా వున్న శరీరాన్ని చూసి పరమేశ్వరుడు ఏనుగు తల ఎన్నుకున్నాడా అని ఒక పురాణ సందేహం. సరే ఏమైతేనేం మొత్తానికి గణేషుడి రూపం అది - ఏనుగు తల, బాన కడుపు, అమిత భోజనం, భుక్తాయాసం.

ఈ శరీరాకృతి మన రాజకీయ నాయకుల శరీరాకృతితో సరిపోవటం మనం గమనించాల్సిన ముఖ్యమైన సామీప్యం. లంబోదర లక్షణం ప్రస్ఫుటంగా ఇద్దరిలోనూ కనిపిస్తుంది. రాజకీయనాయకుణ్ణి చూస్తే పదవి వచ్చిన తరువాత పొట్ట పెరిగిందా లేక పొట్ట పెరిగిన తరువాత పదవి వచ్చిందా అని అనుమానం రావటం సహజం. (మరి పోలీసులూ కూడా అదే కోవకి వస్తారని అనుమానం మీకు రావచ్చు అందుకే మరింత వివరం ఇస్తున్నాను).

సరే ఆ విషయాన్ని అక్కడే వదిలిపెట్టి తరువాత సంగతి చూద్దాం. తరువాత కథ, మనం ప్రతి వినాయకచవితికి చదువుకునేదే - విఘ్న నాయకత్వం ఎవరికివ్వాలనేది. అప్పట్లో ప్రజాస్వామ్యం అంతగా పట్టుబడక పోవటం చేత, శివుడు ప్రపంచం మొత్తాన్ని చుట్టి రమ్మని ఆజ్ఞాపించాడు. వినాయకుడు అంత కష్టపడకుండా తల్లి దండ్రుల చుట్టూ తిరిగి ప్రపంచమంతా తిరిగిన పుణ్యాన్ని పొందాడట. (కాదు తన లాప్‌టాప్‌లో గూగుల్ ఎర్త్ తీసి దాని చుట్టూ తిరిగాడని ఒక సాంకేతికుడి ఉవాచ - నమ్మకండి). ఇంతా చెప్పొచ్చేదేమిటంటే పదవికోసం ప్రదక్షణాలు చెయ్యటం అనే సాంప్రదాయాన్ని వినాయకుడే ప్రారంభించినట్లు, అదే సాంప్రదాయం నాయకులూ పాటిస్తున్నట్లు తెలియవస్తోంది.

విఘ్న నాయకత్వం వచ్చిన తరువాత అమితాహారం భుజించి, కుడుములు స్వాహా చేసి భుక్తాయాసంతో ఆయన పడ్డ కష్టాలు అంతా ఇంతా కాదని మనం విని వున్నాం. సరిగ్గా అదే విధంగా పదవిలోకి రాగానే తెగ తినడం రాజకీయ నాయకులకు అలవాటైంది. మరో విశేషమేమంటే ఇలా తిన్న నాయకుణ్ణి వేలెత్తి చూపించినా, గట్టిగా నవ్వినా చంద్రుడికి పట్టిన గతే మనకీ తప్పదు. అంతే కాదండోయ్ వినాయకుడు తన శరీరాకృతిని మర్చిపోయి చిన్న ఎలుకనెక్కి తిరిగినట్టే మన నాయకులు కూడా అల్పప్రాణి అయిన సామాన్యుడి నెత్తినెక్కి తిరుగుతున్నారు. కాబట్టి నా బ్లాగులో మొదటి ప్రార్థనగా -

శుక్లాంభర ధరం విష్ణుం: తెల్లని బట్టలు ధరించేవాడు - ఖద్ధరు తెలుపు రాజకీయ నాయకుడి యూనీఫాం కదండి..!
శశి వర్ణం: మరే చంద్రుడి వర్ణమట - నిజమే..!! పగలంతా పూర్ణ చంద్రుడు పొద్దు గుంకితే అమావాస్య చంద్రుడు
చతుర్భుజం: నాలుగు చేతులు - అందుకే నాలుగు చేతులా దోచుకుంటున్నాడు
ప్రసన్న వదనం: ఇక చెప్పేదేముంది - అసంబ్లీలో ప్రతిపక్షం అరిచినా, స్కాముగుట్లు రట్టైనా, పదవి వున్నా వూడినా ప్రసన్న వదనానికి ఇంచుకైనా మచ్చ రాదు కదా?
ధ్యాయేత్ సర్వ విఘ్నోప శాంతయే: అయ్యా అట్లాంటి మీకు దణ్ణం పెడతా - రింగురోడ్లని నా పొలం పనులకి విఘ్నం తీసుకురాకు, సెజ్‌లని నా ఇంటి ఆశలు ముంచవద్దు, బడ్జట్లని నా కోరికలను తుంచవద్దు.. నీకు దణ్ణం పెడతా..!! నీ కాల్మొక్కుతా..!!